Hersendood kan in Japan als dood worden aangeduid

TOKIO, 20 JUNI. Het Japanse parlement heeft deze week harttransplantaties mogelijk gemaakt met de aanname van een wet die bepaalt dat hersendood als dood kan worden aangemerkt. Tot dusverre was de definitie van dood in Japan de stilstand van het hart, en gevoelige organen als hart, lever en longen zijn dan niet meer geschikt voor transplantatie.

Om wantrouwen bij de bevolking weg te nemen dat men voortijdig dood wordt verklaard, is in de wet het voorbehoud gemaakt dat een patiënt een donorcodicil moet hebben getekend en dat de familie moet instemmen met de doodverklaring en het gebruik van de organen voor transplantatie. Is aan deze voorwaarden niet voldaan dan geldt een hersendode patient nog als levend.

Ondanks deze voorwaarden schrijft de krant Asahi dat “inspanningen om het wantrouwen tegen de medische stand weg te nemen ontbreken”. “Ook al kunnen veel levens worden gered dankzij transplantaties, toch moeten we serieus nemen dat de bevolking haar wantrouwen tegen de medische stand niet kan afschudden”, aldus deze krant. In 1968 werd een arts die voor transplantatie een hart verwijderde bij een hersendode patient prompt vervolgd wegens moord. Wegens gebrek aan bewijs volgde echter geen veroordeling.

In een andere medische ontwikkeling zei een adviescommissie van het ministerie van Gezondheid deze week in haar eindrapport dat invoering van 'de pil' mogelijk is mits uitgebreide voorlichting over seksueel overdraagbare ziekten plaats heeft. De pil is ondanks een bestaan van bijna veertig jaar in Japan nog steeds niet toegestaan. “De commissie wilde niet direct goedkeuring geven, maar het is ook geen negatief advies”, zo karakteriseerde een ambtenaar van het ministerie het rapport. Voor de minister echter zijn goedkeuring kan geven aan de invoering van de pil, buigt zich nog een volgende commissie over het probleem.

Het aangehaalde argument tegen goedkeuring van de pil is dat gebruik van de pil in plaats van condooms bevordelijk is voor de verspreiding van seksueel overdraagbare ziekten. Dit argument heeft de laatste jaren door de opkomst van aids een extra impuls gekregen. Dat Japanners ook nu niet collectief een condoom gebruiken blijkt echter uit het gegeven dat jaarlijks ruim 1 procent van de vrouwelijke bevolking, kinderen en bejaarden meegerekend, een abortus ondergaat. In 1993 voerden artsen 386.807 abortussen uit in Japan. Dat condoomgebruik dus niet algemeen is en er een florerende abortusindustrie bestaat klinkt echter niet door in de officiële discussie rond de pil.