Clintons ster kan ook op Top in Denver schitteren

Blakend van zelfvertrouwen is president Clinton dit weekeinde in Denver gastheer van de jaarlijkse topontmoeting van de grote industrielanden, voorheen de Groep van Zeven (G7), nu met zijn Russische collega Jeltsin erbij 'de Top van de Acht'. Gesteund door de sterke Amerikaanse groei kan Clintons ster ook in Denver schitteren.

DENVER, 20 JUNI. Met aan de horizon de besneeuwde toppen van de Rocky Mountains zullen de acht wereldleiders besprekingen voeren over politieke en economische onderwerpen, die uiteenlopen van hulp voor Afrika en vergrijzing in de industrielanden, tot de economische prestaties in de eigen landen, de situatie in Bosnië en corruptiebestrijding.

Gesteund door een onstuitbare groei van de Amerikaanse economie verkeert Clinton in een ideale positie om tijdens de top een leidende rol te spelen. Zonder reserve stelde Clinton gisteren, na aankomst in Denver, het Amerikaanse model al ten voorbeeld aan de rest van de wereld. De Amerikaanse economie is “de gezondste in een generatie en de sterkste ter wereld”, zei hij in een toespraak bij de kabelmaatschappij TCI.

Anders dan in voorgaande jaren zal de Russische president Jeltsin niet alleen acte de présence geven, maar als vrijwel volwaardig lid aan de top deelnemen. Iedere keer als Jelstin en Clinton elkaar de afgelopen jaren ontmoetten, drong de Russische president erop aan dat Rusland tot de groep zou worden toegelaten.

“De tijd van de 'Grote Acht' is aangebroken”, herhaalde hij volgens een hoge Amerikaanse regeringsfunctionaris elke keer. Formeel is Rusland echter ook nu nog niet tot de groep toegelaten; Jelstin is louter aanwezig op uitnodiging van de Amerikanen. Daarom wordt niet van de G8 gesproken, maar - een subtiel diplomatiek verschil - van 'De Top van de Acht'. Alleen als de leiders zaterdag ongeveer een uur spreken over monetaire en financiële zaken in hun landen, moet de Rus “even de kamer uit”, zoals een Europese diplomaat het uitdrukt. De prominente deelname van Jeltsin is een beloning voor zijn bereidheid de NAVO-uitbreiding naar Oost-Europa te accepteren.Niet voor niets heeft Clinton voor Denver gekozen als podium voor de jaarlijkse top. De hoofdstad van Colorado staat model voor de booming Amerikaanse economie.

De afgelopen tien jaar kreeg Denver, dat met voorsteden erbij een bevolking van 2,1 miljoen heeft, er elk jaar 30.000 inwoners bij. Het aantal banen groeide even hard. De stad heeft met succes de omschakeling gemaakt van een Koude-Oorlogseconomie, die zwaar steunde op de defensie-industrie en militaire bases, naar een centrum van moderne high- tech-bedrijven en financiële dienstverlening.

Aan het begin van Clintons presidentschap, in 1993, werden de Amerikanen tijdens de G7 ontmoetingen voortdurend in het defensief gedrongen. Vooral van Europese zijde klonk het verwijt dat de VS de eigen economie op orde moesten brengen, met name de begroting. Nu zijn de rollen omgedraaid. Het Amerikaanse begrotingstekort is met iets meer dan 1 procent van het Bruto Binnenlands Produkt het laagste van de G7-landen. De economie vertoont al zeven jaar een onafgebroken groei, die nu ruim 4 procent bedraagt. De werkloosheid (4,8 procent) is in 24 jaar niet zo laag geweest, een schril contrast met de ruim elf procent in de Europese Unie. Sinds het aantreden van Clinton zijn in de Verenigde Staten meer banen gecreëerd dan in alle G7-landen samen, vooral dankzij de flexibele Amerikaanse arbeidsmarkt.

In Denver is de werkloosheid in de industrielanden een nog belangrijker gespreksonderwerp dan bij voorgaande top-ontmoetingen. De Amerikanen zullen niet schromen om hun open economie aan de partners ten voorbeeld te stellen. Maar voor de Europeanen, met Frankrijk voorop, schiet het Amerikaanse sociale vangnet te kort. Alle leiders kampen met het probleem dat ze politiek draagvlak moeten creeëren voor de globalisering en liberalisering van de economie.

“De sleutelvraag in Denver is”, zei de Amerikaanse minister van Financiën Rubin aan de vooravond van de top, “hoe we ervoor kunnen zorgen dat ook de laagstgeschoolden in onze landen kunnen profiteren van de mogelijkheden die de globalisering biedt.” Het door de Fransen aangezwengelde debat op de Europese top in Amsterdam, wordt zo in Denver voortgezet.

Extra aandacht gaat op de top uit naar het G7-debuut van de nieuwe Britse premier Tony Blair. Ook premier Kok neemt, als voorzitter van de Europese Unie, aan de top in Denver deel.

Pagina 13: Clinton zoekt steun voor Afrika

President Clinton beloofde begin deze week dat hij in Denver hulp aan Afrika tot een belangrijk gespreksonderwerp zou maken. Hij wil bij de andere leiders steun vragen voor het Amerikaanse initiatief om particuliere investeringen in Afrikaanse landen te bevorderen en handelsbelemmeringen weg te nemen.

Clinton zal al zijn politieke handigheid nodig hebben om de toch al moeizame verhouding met Parijs niet verder te laten verslechteren, nu hij met zijn plan het verzwakte Franse leiderschap in Afrika naar de kroon steekt.

Voordat de eigenlijke top vanavond begint, voert Clinton een aantal bilaterale gesprekken. In het gesprek met Chirac komen vanmiddag de gevoeligheden rond de uitbreiding van de NAVO en de Franse rol in het bondgenootschap aan de orde.

Twee weken voor de NAVO in Madrid Oost-Europese landen zal uitnodigen om zich bij de organisatie aan te sluiten, bestaat er nog steeds grote onenigheid tussen de Amerikanen en aan de andere kant de Fransen, en ook de Duitsers. De laatste twee landen willen niet alleen Polen, Tsjechië en Hongarije toelaten, maar ook Roemenië en Slovenië.

Bij vorige bijeenkomsten van de G7-leiders wilden acute crises nog wel eens de meeste aandacht opeisen ten koste van de 'wereldagenda'. Vorig jaar in Lyon was dat de bomaanslag op een Amerikaanse militaire basis in Saoedi-Arabië, en een jaar eerder in het Canadese Halifax stuurde de oorlog in Bosnië de agenda in de war. Maar nu is er alle gelegenheid om fundamentele ontwikkelingen op de lange termijn serieus met elkaar door te nemen.

Een van die onderwerpen is de vergrijzing in de industrielanden, en de enorme kosten die deze met zich meebrengt voor de overheden. Op economisch gebied komen verder de verbetering aan de orde van het toezicht op de internationale financiële markten, de ontwikkeling van de wisselkoersen en de onevenwichtigheden in het handelsverkeer.

Hoewel het weer groeiende Japanse handelsoverschot met de VS Washington ernstig stoort, lijkt Clinton niet van plan om de Japanners in Denver met al te scherpe kritiek tegen zich in het harnas te jagen.

De top is al jaren niet meer uitsluitend een economisch beraad. Ook onderwerpen als drugsbestrijding, terrorisme, beteugeling van het broeikaseffect, misdaad en nucleaire veiligheid komen nu ter tafel: “de nieuwe bedreigingen van de internationale veiligheid”, in de woorden van Clinton.

Het is de schaduwzijde van de globalisering.