Adieu Rachel

Het is hard, het is gemeen, het is waar: niets blijft, alles gaat voorbij.

En Rachel Beaujean dan? Die ging voorbij, in het ene ballet na het andere. Maar ze kwam altijd terug, met die stevige rug, die brutale benen, die elegantie van de courtisane. Rachel Beaujean is geen graat maar een vrouw en dat is voor een ballerina ongebruikelijk, want klassiek geschoolde danseressen willen frêle wezens zijn, opgebouwd uit waaiboomhouten spanten, in plaats van vlees en bloed.

Ze verscheen en verdween en verscheen. Als een weldadig vrouwmens in Pianovariaties I van Hans van Manen, als Grote Zwaan, ijl maar zwaar van hoogmoed, in Het zwanenmeer. Ze daagde collega Clint Farha uit in Sarcasmen (Van Manen) met hooggeheven kin, ogen in de zijne en een ferme graai in zijn kruis en was weg. O nee, ze zweefde weer rond, een felle Koningin Myrtha in Gisèle, waardig en eigenlijk te groots voor de schijnheiligheid van die lieftallige tutu. En daar stond ze opnieuw in een choreografie van Van Manen, op potlood-hoge hakken en met een ego dat ze uitspeelde tot in haar wenkbrauwen.

Hans van Manen, die ging weg. Hij verliet Het Nationale Ballet. Rachel Beaujean bleef achter. Ze treurde om het verlies van de man wiens muze zij was geworden en die haar op zijn beurt had uitgedaagd om zwarte hoeken van haar talent te verkennen. Ze miste hem, ze miste zijn inspiratie. Ze kwijnde in de rijen, ze verdampte tussen haar collega's.

Maar daar was ze weer. Een bom van energie dankzij de swing van Martha Graham. En opnieuw spatte ze op, weer als de muze van iemand die haar provoceerde tot vreemde verten: William Forsythe, de Amerikaanse choreograaf. Te gast bij Het Nationale Ballet, verkoos hij Rachel Beaujean als zijn 'Mud Woman' in het wonderlijke Artifact. Een wezen dat tevoorschijn kroop uit een nest in het podium, grauwgeschminkt en oogverblindend spannend. 'Een oermachine die zichzelf uitlegt' noemde ze de Moddervrouw, want Forsythe verlangde dat ze avond aan avond zelf nieuwe verhalen vertelde op basis van de de bewegingen die hij voor en met haar had ontworpen.

Nu is Rachel Beaujean echt weg. Op 2 juli wordt ze 38, en ze is uitgedanst, meent ze. Gisteravond nam ze afscheid als danseres van Het Nationale Ballet. Waar ze sedert haar zeventiende deel van uitmaakte, waar ze geschiedenis voor schreef, dat zonder haar een ander gezelschap was geweest. Het zal haar missen. Het publiek zal haar missen. Wat zal ik haar missen.