'V-raad moet Irak tot de orde roepen'

NEW YORK/BAGDAD, 19 JUNI. De leider van de Speciale Commissie van de Verenigde Naties die moet zorgen voor de ontmanteling van de Iraakse massavernietigingswapens heeft de Veiligheidsraad van de VN gisteren opgeroepen niet langer toe te staan dat Irak dit werk onmogelijk maakt.

UNSCOM-leider Rolf Ekeus zei dit tegenover journalisten in New York, nadat hij de Veiligheidsraad had ingelicht over een nieuwe serie incidenten waarbij Bagdad VN-inspecties heeft geblokkeerd en die volgens hem moeten worden beschouwd als “duidelijke schending” van resoluties van de Raad.

“Als Irak nu wordt toegestaan te beslissen wat wij kunnen inspecteren, en wanneer wij dat zouden moeten doen, dan denk ik dat de waarde van het hele mechanisme dat na de Golfoorlog is opgezet in twijfel wordt getrokken.” “Dit is een uitdaging van de hele bestandsregeling en een uitdaging van de Verenigde Naties, die van de (Golfoorlog-)coalitie de taak heeft gekregen het bestand ten uitvoer te leggen. Dus ik heb gezegd dat wij een vastbesloten reactie van de Veiligheidsraad verwachten”, aldus Ekeus.

Afgelopen vrijdag gaf de Veiligheidsraad een tamelijk milde verklaring uit over een eerdere serie incidenten waarbij Irak volgens UNSCOM VN-helikopters en inzittenden in gevaar had gebracht.

Bagdad zei indertijd dat de VN-inspecteurs hadden geprobeerd goederen het land uit te smokkelen. Over de nieuwste beschuldigingen meldde vice-premier Tareq Aziz dat de inspecteurs niet zozeer hun mandaat uitvoerden, maar ten behoeve van de VS onderzoek deden naar de veiligheidssystemen van het land en zijn leiders.

De Amerikaanse VN-ambassadeur Bill Richardson, die nu eveneens aandringt op een harde resolutie, zei gisteren dat Irak zich schuldig had gemaakt aan “een patroon van verhulling, bedrog, vertraging en vernietiging van stukken”. Ook Groot-Brittannië wenst een scherpe reactie, maar het is twijfelachtig of het zover komt. Volgens zegslieden zijn in elk geval Rusland, China en Egypte daartegen gekant.

Ekeus bood gisteren zijn verontschuldigingen aan voor het feit dat een van zijn inspecteurs tijdens een inspectiemissie een kerk en een aangrenzend klooster in Bagdad was binnengegaan. Bagdad heeft UNSCOM beschuldigd van “flagrante agressie”, en onder andere de paus op de hoogte gesteld. (Reuter, AP, AFP)