Kwijnende wijnen in de kofferbak

Wie kan de verleiding weerstaan om straks wat flessen wijn van zijn vakantiebestemming mee naar huis te nemen? Thuis is er vaak weinig van over: de fragiele vakantiewijn heeft het transport niet overleefd. Tips om desillusies te voorkomen.

Binnenkort is het weer zover: we gaan naar het zuiden! Velen zullen hun vakantie doorbrengen op mediterrane bestemmingen en genieten van wat de lokale keuken en wijngaard te bieden hebben. En velen zullen met een kofferbak vol wijn huiswaarts keren.

Wijn op vakantie valt echter niet te vergelijken met enige fles kostelijk rood of wit gedurende de rest van het jaar thuis genoten. De unieke sfeer tijdens een reis, de combinatie van on-Hollands weer, leuke restaurants en ontspanning geven vakantiewijn een bijzondere smaak. Thuis volgt dan vaak de teleurstelling: de meegebrachte flessen smaken lang niet zo lekker als op Kreta, in Nice of Lissabon. De kopers geven de schuld aan zichzelf, zelden aan de wijnen. Echter, wanneer in oktober een etentje voor vrienden aan sfeer inboet omdat de heerlijke zomerwijn niet smaakt, ondanks de zorgvuldige verpakking in gebruikte overhemden, dan ligt dat meestal niet aan het aankoopbeleid van de vakantiegangers.

Wijn, en met name witte wijn, is een tamelijk fragiel product. Het bestaat - behalve uit water - uit alcohol, zuren en, bij rode wijn, tannines (looizuren). Natuurlijk is er de smaak en de geur, maar die zijn niet mogelijk zonder deze basiselementen. De wijn werd tijdens de vakantie gekocht om zijn geur en smaak, maar bij de aankoop wordt meestal over het hoofd gezien of de wijn stevig genoeg is van structuur om de reis in ongunstige omstandigheden te doorstaan (nonchalant vliegtuigtransport of kofferbakken, snelle temperatuurwisselingen). Immers, als de structuur van de wijn niet stevig is, kan deze niet goed tegen vervoer en verliest hij grotendeels datgene waarom wij hem kochten: zijn aroma's en smaakpatroon.

De structuur van een wijn wordt wel eens met die van het menselijk lichaam vergeleken. De alcohol is het skelet, de zuren zijn de zenuwen en de spieren worden gevormd door de tannines. Deze vergelijking maakt duidelijk waarom met name witte wijnen kwetsbaar zijn. Zij hebben, om het maar eens plastisch uit te drukken, toch al geen 'spieren', en dan moeten ze ook nog een heftig transport ondergaan. Resultaat: een wrak. Daar komt bij dat een aantal lichte witte wijnen (met een alcoholpercentage van 9 à 10 procent), zoals Vinho Verde uit Noord-Portugal en witte wijnen uit Kreta, in het land zelf minder alcohol hebben, wat ze nóg kwetsbaarder maakt voor vervoer. Wijnproducenten zorgen in zo'n geval voor een aparte serie wijnen voor de export: deze hebben één of anderhalf procent meer alcohol. De wijn die men ter plekke koopt, heeft echter een lager alcoholgehalte. In Frankrijk komt dit niet voor: dit land heeft uitsluitend wijn van 11 procent en hoger.

Rode wijnen zijn beter bestand tegen reizen dan witte, maar ook hier moet men oppassen. De tannines zorgen weliswaar voor een steviger structuur, maar het verdient aanbeveling de balans van de componenten vóór aankoop te testen. Een te hoge zuurgraad in combinatie met te veel tannines levert een wrange wijn op, die de speekselklieren doet samentrekken en een droge mond oplevert.

Wilt u dat het zorgvuldig voorbereide etentje met een zelf geïmporteerde wijn wijn een succes wordt, bereid dan de aankoop tijdens de vakantie zo goed mogelijk voor.

* Proef een wijn eerst in een proeflokaal of op het domein. Tegenwoordig bestaan er in alle wijnproducerende landen zogeheten 'enotheken' (enoteca's, oenothèques, oenotheken) waar wijnen uit een bepaalde streek gratis of voor een luttel bedrag kunnen worden geproefd. Op die manier kan de wijn aan een eerste test worden onderworpen: vind ik hem nog net zo lekker als op dat leuke terrasje? De zakelijke sfeer van de enotheek doet wat dat betreft wonderen. Bovendien kan het personeel vakkundig advies geven over zaken als houdbaarheid en eventuele rustperiode na de reis.

* Maak een afspraak op een wijndomein. Men zal u in de regel graag ontvangen en voor een overkomelijk bedrag laten proeven. Ook dan krijgt u professioneel advies uit de eerste hand, kunt u met een gerust hart thuis serveren.

* Zorg dat u, voor u op reis gaat, voldoende informatie heeft over het onderwerp. Er is tegenwoordig een goed aanbod aan wijnkoopgidsen met adressen, verkrijgbaar bij gespecialiseerde wijnboekhandels als Synthese op het Korte Voorhout in Den Haag of Lankamp en Brinkman op de Spiegelgracht in Amsterdam. Wie naar Frankrijk gaat, kan bijvoorbeeld de zeer complete, Franstalige Guide de Charme des Vins et Vignobles en France raadplegen (uitg. Rivages, ISBN 2 7436 0057 8, ƒ 61,10). Hierin staat zelfs welke taal de wijnboer spreekt en met welke creditcards men kan betalen.

Kelder te kijk

Vanaf komende week kan de ware wijnliefhebber in Amsterdam een authentieke wijnkelder bezichtigen. De kelder bevindt zich onder restaurant De Goudsbloem, oorspronkelijk een apotheek uit de 18de eeuw, nu onderdeel van het Pulitzer hotel. Onder leiding van sommelier Arie de Weerd wordt hier een unieke collectie wijnen bewaard. De meervoudig bekroonde collectie van De Goudsbloem is maandag t/m vrijdag tussen 18u en 18u30 te bezichtigen. Gezien de beperkte ruimte kunnen maximaal drie personen tegelijk komen. U dient uw komst van tevoren aan te kondigen: tel 020-5235235