Kenneth Clarke; Onverbloemd straatvechter

LONDEN, 19 JUNI. De 56-jarige Kenneth Clarke is een van de bekendste en populairste politici van Groot-Brittannië. Niet vanwege zijn lange en indrukwekkende staat van dienst.

Ook niet omdat hij als laatste Conservatieve minister van Financiën een belangrijke bijdrage leverde aan de weldadige combinatie van hoge economische groei, lage inflatie en lage werkloosheid. Zijn faam dankt hij aan zijn recht-toe recht-aan manier van spreken, de gretigheid waarmee hij zich als een terriër in elk verbaal gevecht stort en de onverbloemdheid waarmee hij vriend en vijand de waarheid durft te zeggen. Zijn populistische uitstraling wordt nog versterkt door zijn overbekende voorliefde voor drank, vet voedsel en sigaren, zijn eeuwig gekreukte pakken en de onafscheidelijke suède Hush Puppies die inmiddels zijn handelsmerk zijn.

Zijn vader maakte horloges, draaide films en verdiende de kost als mijnwerker en elektriciën, voordat hij eindelijk met een juwelierszaak tot zekere welstand kwam. Maar de prijs voor dat succes was, volgens de biografie van Kenneth Clarke door Malcolm Balen, dat hij zich ontpopte als slaaf van zijn werk: een workaholic. Clarke's moeder werd alcoholicus. De enige met wie Clarke een innige band onderhield was zijn opa van moederszijde, een communist die de Daily Worker las.

Niet bekend

Van dit kwartet was hij in 1970 de eerste die doordrong tot het Lagerhuis. Sindsdien heeft hij een lange reeks van vooraanstaande posities bekleed in het schaduwkabinet van Edward Heath en in de diverse regeringen van Margaret Thatcher en John Major. Hij was onder meer minister van Volksgezondheid, van Werkgelegenheid en van Handel en Industrie. In de meeste posities moest hij het puin ruimen dat zijn voorgangers hadden achtergelaten. Confrontaties ging hij nooit uit de weg.

Clarke loopt al lang genoeg mee om te weten dat je in de politiek zonder pragmatisme niet kunt overleven, maar zijn belangrijkste politieke opvattingen is hij in de laatste drie decennia opmerkelijk trouw gebleven. Hij heeft zich altijd een voorstander getoond van Europese samenwerking. Dat standpunt heeft hij ook niet gewijzigd toen het niet meer in de mode was. In de laatste regeerperiode heeft hij zich als minister van Financiën bij de Eurosceptische vleugel van zijn partij bijzonder ongeliefd gemaakt met zijn weigering om te verklaren dat Groot-Brittannië nooit zou meedoen aan een Europese munt.

Clarke heeft zich ook altijd gekeerd tegen een ongebreideld vrijemarktdenken waarin voor sociaal beleid geen plaats meer is. “De minimalistische staat is interessant maar ik geloof er niet in”, zei hij twee jaar geleden tegen The Guardian. Clarke heeft beloofd dat hij geen enkele vleugel van de partij zal uitsluiten als hij de opvolger van John Major wordt.