'Echec' en 'doorbraak'; Wisselende reacties op 'Amsterdam'

LONDEN/BONN/PARIJS, 19 JUNI. Tony Blair, de Britse Labour-premier, is gisteren in het Lagerhuis door zijn fractie als een zegevierende gladiator verwelkomd toen hij kwam vertellen over zijn succesvolle strijd in Amsterdam.

De Conservatieve leider John Major verweet Blair echter dat hij zich als een “kauw” had meester gemaakt van concessies die de vorige Conservatieve regering al had afgedwongen. Hij noemde het resultaat van de onderhandelingen “geen triomf maar een parodie”.

De politieke partijen in Duitsland hebben weliswaar overwegend positief gereageerd op het Verdrag van Amsterdam, maar er werd ook teleurstelling geuit over de geringe vooruitgang die is geboekt. Minister van Financiën Waigel heeft, volgens de regeringspartijen, met zijn “standvastigheid en doorzettingsvermogen” de Duitse spaarder en belastingbetaler gerustgesteld over de Europese toekomst. Als geheel beschouwen zij de top als “een persoonlijk succes” voor bondskanselier Helmut Kohl.

SPD-fractievoorzitter Scharping zei dat het verdrag weliswaar te wensen overlaat, maar dat zijn partij het geheel toch kan accepteren. Partijvoorzitter Lafontaine noemde het een “doorbraak” dat het gelukt is in het EU-verdrag een hoofdstuk op te nemen over werkgelegenheid. Hij prees de Franse regering dat ze er, ondanks het verzet van bondskanselier Helmut Kohl, in is geslaagd haar zin door te zetten.

In Frankrijk is het resultaat van 'Amsterdam' door premier Jospin als “redelijk” beschreven, terwijl de reacties in zijn achterban variëren van 'meer zat er niet in' tot 'het grote terugkrabbelen'. Bij de oppositie en in de pers klinkt de teleurstelling harder: zowel Le Monde als het financieel-economische dagblad Les Echos spreken van een 'echec'.

Oud-minister van buitenlandse zaken Hervé de Charette noemde het resultaat van Frankrijks poging om werkgelegenheid in het centrum van de Europese aandacht te plaatsen vandaag “woorden, woorden, woorden”. Michel Barnier, onderminister van Europese zaken in de regering-Juppé, en betrokken bij de Intergouvernementele Conferentie, constateerde dat die late actie van Jospin had afgerekend met de kans die er in zat om op het punt van de hervorming van de Europese instellingen echte voortgang te boeken.

In het Eurosceptische deel van de Franse politiek stelt men vast dat Jospin is “gezwicht voor de Duitse pressie” (Philippe de Villiers, uiterst rechts). Ook de regeringspartners van Jospin noemen het resultaat “niet bevredigend” (communisten) en “een gemiste kans om geld opzij te zetten voor een actief werkgelegenheidsbeleid” (groenen).

In Denemarken is men over het algemeen gelukkig met de vaagheid van de resultaten. Anti-Europeanen hebben echter al gezegd dat het nieuwe verdrag te weinig rekening houdt met Deense 'opt-out' clausules en daardoor leidt tot “meer Unie en minder democratie”. De Deense premier, Poul Nyrup Rasmussen, heeft gezegd in de loop van volgend jaar een referendum over het verdrag te zullen houden. Het verdrag van Maastricht werd pas na twee referenda in Denemarken aangenomen.

De Italiaanse premier Romano Prodi is teleurgesteld: “We streefden naar een duidelijke versterking van een gemeenschappelijke buitenlandse en defensie-politiek. Op beide terreinen is vooruitgang geboekt, maar behoedzaam.” Het Vaticaan deelde gisteren mee te overwegen de euro in te voeren als Italië deelneemt aan de muntunie.