Earthquake

Earthquake (Mark Robson, 1974, VS). RTL5, 20.30 -23.00u.

Naar het einde toe wordt de rampenfilm Earthquake (1974) steeds spannender. Want dan gaat de vraag knellen: welke helden gaan er aan? Zal de charismatische architect Steward (Charlton Heston) bezwijken onder het puin, terwijl juist hij zoveel moeite had gedaan om aardbevingsveilig te bouwen? Of zijn hartelijke schoonvader misschien? Of toch de vrolijke stuntrijder Miles? De ruwe-bolster-met-blanke-pit-agent Lew, die geschorst is maar toch tot de echt dapperen behoort? Alleen voor de twee Mooie Meisjes en het Jongetje uit de film kan het niet slecht aflopen, denk je - al wordt een van de Meisjes wel bijna verkracht door een dolgedraaide soldaat.

De film begint natuurlijk met een routineschokje, niks aan de hand. Al wordt daardoor wel meteen duidelijk wat een rotwijf de vrouw van architect Steward (Ava Gardner) is: ze schrikt zo van het schuddende huis dat ze haar nep-zelfmoordpoging onmiddellijk beëindigt. Pas een uur in de film, als we de vele personages zo'n beetje hebben leren kennen, vangt het grote schudden aan. Hoewel de film voor special effects een Oscar kreeg, valt anno 1997 op hoe simpel de trucs in 1974 waren: vooral de camera zelf schudt, er is wat schuivende grond, veel decordelen komen naar beneden zetten en er vallen nu en dan maquettes uit elkaar. Op de aftiteling staat zeggen en schrijven één naam bij de special effects, waar tegenwoordig een halve volksstam opgesomd wordt. Toch heeft het werk van die ene man effect: de vrachtwagen vol vee die van de brug afdondert is een mooie emotionerende vondst - net als trouwens het hondje dat veel later nog door agent Lew uit het puin wordt meegenomen. Wel erg onhandig is de rode vlek die ineens in beeld verschijnt - alsof hij direct op het celluloid is geschilderd - nadat een lift vol mensen 40 verdiepingen naar beneden is gestort. Doden vallen er genoeg, maar gruwelijk wordt het nooit. De traditionele naschokken en een stuwdam, die pas helemaal aan het einde openbarst, houden er de spanning in.

En wat is de les uit de film, gemaakt in het jaar dat president Richard Nixon aftrad wegens het Watergate-schandaal? Vertrouw nooit op autoriteiten, want zo ongeveer iedereen met een overheidsfunctie blijkt een dienstklopper of laf. Het seismografisch instituut, dat niet tijdig alarm durfde te slaan omdat de baas weg was, stort volledig in puin.