VVD en D66 verbaasd over houding PvdA; Verzet tegen hogere omroepbijdrage

DEN HAAG, 18 JUNI. Een meerderheid in de Tweede Kamer ziet niets in het voornemen van staatssecretaris Nuis (Media) om de minimale lidmaatschapsbijdrage voor leden van publieke omroepen, nu tien gulden, te verhogen. Dit bleek gisteren tijdens een debat in de Kamer over de toekomst van de publieke omroep.

Volgens staatssecretaris Nuis is een verhoging van de bijdrage nodig om na het jaar 2000, als de huidige concessieperiode van de publieke omroep afloopt, een middel te hebben om de band tussen omroepverenigingen en hun leden te toetsen. De koppeling tussen een abonnement op het programmablad en lidmaatschap van de omroepvereniging zal in de toekomst worden geschrapt. Bovendien denkt Nuis dat met een verhoging van de bijdrage van tien naar vijfentwintig gulden (het 'omroepgeeltje') de omroepen een bedrag van vijftig miljoen gulden per jaar zullen binnenhalen. De omroepen kampen met grote tekorten door teruglopende reclame-inkomsten.

Een Kamermeerderheid vindt de verhoging echter niet wenselijk. Een amendement van PvdA en CDA waarin wordt vastgehouden aan de bijdrage van tien gulden kan waarschijnlijk op de steun van GroenLinks en de SP rekenen.

Volgens Kamerlid Van Zuijlen (PvdA) moet niet de identiteit van de verschillende omroepen worden versterkt, maar juist de identiteit van de drie netten. “Het invoeren van een omroepgeeltje is hiermee in strijd en daarnaast is het niet wenselijk dat alleen leden van omroepen betalen voor een betere programmering”, aldus Van Zuijlen. Bovendien bepleit de PvdA een publieke financiering van de omroep, volgens Van Zuijlen wellicht via een inkomensafhankelijke bijdrage uit de belasting.

De coalitiefracties van VVD en D66, die het voorstel van Nuis wel steunen, reageerden met verbazing op de houding van de PvdA. “Het amendement van de PvdA is als een storm op een heldere dag”, aldus De Koning. Ook de VVD vindt het logisch dat de hoogte van het lidmaatschapsgeld, dat sinds 1974 niet meer is verhoogd, wordt bijgesteld. “Laat maar eens blijken hoeveel leden de omroepen dan daadwerkelijk hebben”, aldus Van Heemskerck (VVD).

Nuis stelde gisteren uiteindelijk een compromis voor waarin hij de verhoging in verschillende stappen wil doorvoeren. Omdat bij een dergelijk plan de inkomsten niet langer vijftig miljoen gulden bedragen, wil de staatssecretaris dat de publieke omroepen het tekort bijpassen uit hun reserves. “Het absolute minimum voor lidmaatschap moet vijftien gulden zijn. Ik vind dit een mindere oplossing, maar het is nodig om een compromis te bereiken”, aldus Nuis. CDA en PvdA bleken weinig enthousiast. Beinema (CDA): “Dit is handjeklap.” Van Zuijlen: “Het gaat om het principe.” Het debat wordt volgende week voortgezet.