Digitale boeketten bloeien niet

Het was zo'n mooi, technologisch avantgardistisch initiatief, maar het is in Nederland nergens op uitgelopen. Het digitale satelliet-boeket van Multichoice voor de Benelux zal op korte termijn drastisch worden gesaneerd - hoe precies moet de nieuwe eigenaar van Multichoice, het Franse Canal+, nog laten weten.

Voor wie dat niet weet: een digitaal satelliet-boeket is een met behulp van een schoteltje en een digitale tuner-decoder op te vangen geheel aan televisie- en radiozenders, dat dezelfde mogelijkheden biedt als de kabel.

Het op de Benelux gerichte boeket was één van de eerste in Europa. In de Verenigde Staten is digitale satellietradio en televisie een groot succes, maar de Europese initiatieven in die richting is een zeer verschillend lot beschoren: in Frankrijk, waar maar liefst drie rivaliserende boeketten bestaan, is vooral dat van Canalsatellite (toebehorend aan Canal+) een redelijk succes, in Duitsland daarentegen wil het met de belangstelling niet erg vlotten. In vrijwel alle gevallen is de digitale satelliet-ontvangst een abonnements-aangelegenheid.

Dat in Nederland slechts enkele tienduizenden mensen een digitale tuner-decoder hebben gekocht, en daarvan dan nog maar de helft belangstelling heeft getoond voor de betaal-zenders die Multichoice in zijn pakket heeft opgenomen, is niet zo verwonderlijk. Traditioneel is in het dichtbekabelde Nederland schotelontvangst iets van buitenlanders die televisiezenders uit hun land van herkomst willen zien, kijkers zonder kabel die RTL4 en andere Nederlandstalige commerciële zenders niet willen missen, en een kleine groep enthousiastelingen. Geen van de drie groepen heeft tot nu toe bij digitale apparatuur veel te zoeken.

Een groot deel van de Nederlanders die tot medio 1996 een schotel had aangeschaft voor de Nederlandstalige commerciële zenders, deed dat om op vakantie, of ander verblijf in het buitenland toch televisie in de landstaal te kunnen kijken. En dat mag niet, omdat auteursrechtelijk de uitzendingen alleen binnen de Nederlandse staatsgrenzen mogen worden ontvangen. Wanneer Multichoice merkt dat een van de door haar geregistreerde tuner-decoders buiten de landsgrenzen staat - waar het digitaal signaal perfect kan worden ontvangen - wordt het betreffende apparaat van ontvangst uitgesloten. Dat gebeurt bijvoorbeeld als de abonnementskosten vanuit het buitenland worden overgemaakt.

Maar ook satelliet-enthousiasten hebben tot nu toe in Nederland weinig te zoeken bij de digitale ontvangers. Het aanbod aan Nederlandse- of buitenlandse ongecodeerde, vrij ontvangbare zenders is zeer gering en verbleekt bij het aantal televisie- en radiostations dat nog steeds prima in analoge vorm is te ontvangen. Er zijn wel veel digitale signalen, maar deze maken bijna allemaal deel uit van een buitenlands digitaal betaalpakket. Een Nederlander kan geen abonnement nemen op een Frans of een Duits of ander pakket, omdat de auteursrechten van de uitzendingen alleen voor het land van herkomst zijn betaald. Het wordt tijd dat in het kader van de Europese eenwording voor dit merkwaardige probleem eindelijk eens een oplossing wordt gevonden.

Maar zelfs al zou de Nederlandse schotelaar het handjevol Duitse en Italiaanse digitale satellietstations van nu voor lief willen nemen, dan is het nog onduidelijk welke tuner-decoder hij moet aanschaffen om de komende jaren van het apparaat plezier te hebben. De beste koop van dit moment - er is maar een beperkte keuze - lijkt een tuner van Nokia van meer dan tweeduizend gulden, die ontvangst van meerdere satellieten mogelijk maakt. In hoeverre de technische specificaties van dit apparaat berekend zijn op toekomstige ontwikkelingen, blijft onzeker. De meeste schotelaars houden het voorlopig dus bij hun analoge apparaten - die nog steeds kosteloos honderden televisie- en radiosignalen opvangen.