Wim Dik: 'Splitsing is een onvermijdelijke stap'

PTT Post en PTT Telecom worden volgend jaar zelfstandige ondernemingen. Vanmorgen maakte Koninklijke PTT Nederland een einde aan de geruchten over een splitsing. Een interview met KPN-bestuursvoorzitter W. Dik, de nieuwe topman van Telecom.

ROTTERDAM, 17 JUNI. Bestuursvoorzitter W. Dik van KPN erkent dat het achteraf makkelijk praten is, maar hij ziet de vanmorgen aangekondigde splitsing van zijn bedrijf in PTT Telecom en PTT Post als een onvermijdelijke stap in een proces dat begon in 1989. “We werden een echte onderneming, gingen naar de beurs en daarna de wereld in”, zegt Dik. “Dit is een logische stap.”

In de afgelopen jaren verdedigde Dik steevast met verve de samenhang tussen post en telecom. Hij wees erop dat beide bedrijven actief zijn in bedrijfstakken waarin communicatie centraal staat en dat bij een reeks van andere ondernemingen zoals Akzo Nobel en zijn voormalige werkgever Unilever veel minder synergie bestond dan bij zijn Koninklijke PTT Nederland. De laatste maanden, toen duidelijk was dat KPN de splitsing serieus overwoog, werd zijn verweer zwakker.

“In de afgelopen jaren hebben we al steeds meer verantwoordelijkheden vanuit de paraplu overgebracht naar de werkmaatschappijen post en telecom”, zegt Dik nu. Logisch, volgens Dik, want de markten waarop PTT Post en PTT Telecom opereerden verschillen sterk. “PTT Post hebben we in het afgelopen jaar in één keer op de wereldkaart gezet”, zegt Dik. Hij doelt op de overname voor 2,7 miljard gulden van het Australische transportbedrijf TNT. “Je kunt in de post dus zomaar wereldspelers in één klap overnemen”, constateert Dik. “In telecom is dat onmogelijk. Zelfs voor een klein bedrijf in Oost-Europa moet je tien, twaalf of vijftien miljard dollar op tafel leggen.”

Sinds de verzelfstandiging timmerde het bedrijf aan de weg met participaties in de Oekraïne, Tsjechië, Indonesië en Ierland. Toch behoort PTT Telecom in telecommunicatie met een omzet van 13,5 miljard niet tot de giganten. “In de telecom moet je altijd met partners werken”, zegt Dik. De zelfstandige positie van PTT Telecom opent voor de partners Telia (Zweden) en Swiss Telecom de mogelijkheid tot participatie in een telecombedrijf in plaats van een combinatievorm als KPN.

Dik zal drs. Ben Verwaayen opvolgen als algemeen directeur van PTT Telecom. Dat A. Scheepbouwer directeur blijft van PTT Post ligt volgens Dik voor de hand. Als voormalig topman van beide ondernemingen zegt Dik met “pijn in het hart” afscheid te nemen van Post.

In de komende periode zal de splitsing van KPN moeten worden doorgevoerd. “We hebben nog bijna een jaar”, zegt Dik. We beginnen de tweede helft van dit jaar met een nette boedelscheiding, daarna volgt de separate beursgang van post en telecom.”

Behalve PTT Post en PTT Telecom heeft KPN nog andere werkmaatschappijen (de zogenoemde 'blauwe dochters') zoals bijvoorbeeld KPN Multimedia en KPN Research. Deze bedrijfsonderdelen zullen 'afhankelijk van het karakter' worden ondergebracht bij Post of Telecom, maar daarover is nog geen beslissing genomen. Volgens Dik ligt het voor de hand dat bijvoorbeeld KPN Research terecht zal komen bij PTT Telecom, omdat 90 procent van het onderzoek van deze afdeling gebeurt in opdracht van dit bedrijfsonderdeel. Volgens Dik zal PTT Post de diensten van KPN Research dan via een zogenoemd service contract moeten gaan afnemen. “Als daarvoor tenminste nog interesse bestaat”, zegt hij.

Bij de uitwerking van de splitsing zal in de loop van dit jaar ook de vraag aan de orde komen wat er moet gebeuren met het bijzondere aandeel KPN in handen van de Nederlandse Staat dat in het leven is geroepen om te voorkomen dat de Nederlandse telecom-infrastructuur ongewenst in buitenlandse handen terecht komt. “Dat aandeel is ook in het leven geroepen om de Nederlandse post-infrastructuur te beschermen”, zegt Dik. “Ik heb daar geen oordeel over.” Wel is het volgens Dik duidelijk dat internationaal het eigendom van telecombedrijven het meest gevoelig ligt. “In postbedrijven is men vaak minder geneigd met alle geweld een meerderheidsbelang te behouden”, zegt hij. Ook als houder van 44 procent van de aandelen KPN zal de staat (op de algemene vergadering van aandeelhouders volgend jaar) moeten instemmen met de splitsing.