Tijdens onderzoek tegen de van grootschalige drugshandel verdachte Etienne U.; Politie gebruikte 'besmette' informatie van IRT

ROTTERDAM, 17 JUNI. Het politieteam dat het eind 1993 opgeheven IRT is opgevolgd, heeft in het onderzoek tegen de van drugshandel verdachte Etienne U. onderzoeksgegevens van het IRT gebruikt. Dit is in strijd met nadrukkelijke instructies van de toenmalige rechter-commissaris, die opdracht had gegeven de informatie te vernietigen.

Dat heeft de leider van het onderzoek, politiecommissaris O. Dros, onlangs verklaard tegenover de Amsterdamse rechter-commissaris A. Faber. Dit blijkt uit een proces-verbaal van 30 mei 1997. Het vorige onderzoek tegen de vermeende criminele organisatie van Etienne U. leidde tot de IRT-affaire, nadat de politie had geprobeerd de bende te infiltreren door grote hoeveelheden drugs te importeren.

Etienne U.'s advocaat C. Korvinus wijst op het feit dat het Kernteam Randstad Noord & Midden (KTR), dat het IRT is opgevolgd, voor een groot deel uit dezelfde politiemensen bestaat als het IRT. “Het leek mij al stug dat ze met een helemaal schoon, nieuw onderzoek bezig waren. Het heeft er alle schijn van dat ze besmette informatie hebben gebruikt.”

Justitie verdenkt de 42-jarige Etienne U. van grootschalige drugshandel en het leiden van een gewelddadige internationale misdaadorganisatie. Zij beschouwt hem als de opvolger van de in 1991 vermoorde K. Bruinsma. Het KTR begon in 1994 een nieuw onderzoek naar de 'erven Bruinsma' - codenaam Radar - maar blijkt nu, in strijd met de instructies van de rechter-commissaris, informatie te hebben gebruikt uit het onderzoek tegen Bruinsma. “Het Bruinsma-dossier is met name geraadpleegd voor de fiscaal-strafrechtelijke aspecten in de zaak tegen U.”, verklaarde commissaris Dros tegenover de rechter-commissaris.

Officier van justitie F. van Straelen voegde eraan toe: “Destijds heeft de rechter-commissaris beslist dat het materiaal uit het Bruinsma-onderzoek moest worden vernietigd. Om een niet meer achterhaalde reden is deze beslissing kennelijk niet volledig uitgevoerd, want er bestonden nog tapverslagen. Deze tapverslagen zijn gebruikt.”

Van Straelen verklaarde, zo blijkt uit het proces-verbaal, dat het gebruik van de informatie een “juridisch probleem” oplevert, maar dat politie en justitie niets valt te verwijten omdat zij zich pas vorig jaar realiseerden dat de afgeluisterde telefoongesprekken niet mochten worden gebruikt. De Haarlemse persofficier J. Hemmes wilde vanmorgen niet op de kwestie ingaan. “Wij denken nog steeds dat we een goede zaak hebben tegen mijnheer U. De rechtbank moet straks maar beslissen.” Het openbaar ministerie hoopt de zaak tegen Etienne U. dit najaar voor de rechter te brengen.

Vorige week werd bekend dat justitie afspraken heeft gemaakt met drie medeverdachten van U. die als 'kroongetuigen' moeten gaan optreden. Justitie volgt hiermee het voorbeeld van de Hakkelaar-zaak. De Amsterdamse rechtbank accepteerde in die zaak dat het bewijsmateriaal tegen hoofdverdachte Johan V., alias 'de Hakkelaar', voor een groot deel afkomstig was van 'deals' die waren gesloten met twee van zijn voormalige criminele compagnons.

De drie kroongetuigen in de zaak U., twee Nederlanders en een Canadees, werden vorig jaar in Jacksonville (Florida) gearresteerd na een undercover-operatie van de Amerikaanse Drugs Enforcement Administration (DEA). Zij zitten in hechtenis in een huis van bewaring in Jacksonville. De Haarlemse officier van justitie I. Gonzales vloog anderhalve maand geleden naar Florida om de 'kroongetuigen' te verhoren. Zij beloofde de drie mannen dat hun verklaringen niet tegen hen zelf zullen worden gebruikt. Een van de kroongetuigen, de 36-jarige Canadees J.A., kreeg bovendien de toezegging dat hij niet zal worden vervolgd.

Gonzales bleek de afspraken niet ter goedkeuring te hebben voorgelegd aan het college van procureurs-generaal en de centrale toetsingscommissie van het openbaar ministerie (OM). Op grond van een richtlijn die in maart is afgekondigd naar aanleiding van de Hakkelaar-zaak, mogen officieren pas een deal sluiten met een 'criminele getuige' als de voorgenomen afspraken zijn goedgekeurd door de top van het OM. De Haarlemse persofficier Hemmes zegt dat de in Florida gedane toezeggingen niet onder de richtlijn vallen omdat ze slechts een uitwerking zijn van zogeheten plea agreements die de Amerikaanse justitie met de getuigen - die ook verdachte zijn - heeft gesloten. De advocaten noemen dat onzin.

Het Haarlemse OM heeft Gonzales onlangs van de zaak-U. gehaald. Volgens persofficier Hemmes dreigde Gonzales “overbelast” te raken.