Taiwanezen bij overdracht van HongKong

HONGKONG, 17 JUNI. Hongkong heeft zestig afgevaardigden van Taiwan uitgenodigd om over twee weken de cermoniële overdracht van de souverneiniteit van Groot-Brittannië naar China bij te wonen. China lijkt stilzwijgend akkoord te gaan met de uitnodiging.

Onder de Taiwanese genodigden bevinden zich geen ministers, maar wel functionarissen die zijn belast met herenigingsgesprekken met China, zoals Koo Chen-Fu, de voorzitter van een semi-officieel agentschap dat namens de Taiwanese regering contacten met China onderhoudt. De Taiwanezen zijn op persoonlijke titel uitgenodigd.

De regering van Taiwan heeft laten weten in principe geen bezwaar te hebben tegen de uitnodigingen. Wel maakt men zich bezorgd over de plaats die de Taiwanese gedelegeerden bij de ceremonie krijgen. Met name vreest men dat de Taiwanezen tussen de regionale Chinese leiders worden geplaatst, waarmee tot uitdrukking zou worden gebracht dat Taiwan slechts een Chinese provincie is. Deelname aan Chinese festiviteiten heeft Taipei categorisch uitgesloten. Zo worden in Peking een grootschalig feest gegeven op het Tiaminen-plein.

Gisteren publiceerde de Taiwanese regering een document over de toekomstige betrekkingen tussen Taiwan en HongKong. Taiwan zegt daarin dat China “praktisch” moet zijn waar het gaat om onderlinge handelscontacten. Een hereniging met China naar voorbeeld van HongKong wordt “totaal onacceptabel genoemd”. HongKong krijgt volgens de filosofie van “een land, twee systemen” van China een beperkte autonomie.

Op 30 juni middennacht krijgt China de soevereiniteit terug over Hong Kong, waarmee een eind komt aan 156 jaar Brits koloniaal bewind. Volgens onderzoekers van de HongKong Baptistische Universiteit zou uit bevolkingsonderzoek blijken dat de zelfcensuur onder de inwoners toeneemt. Uit een opiniepeiling onder bijna drieduizend inwoners blijkt dat slechts 38 procent vindt dat journalisten altijd hun mening mogen uiten tijdens politieke campagnes en 23 procent dat journalisten het publiek mogen herrinneren aan vroegere fouten van politieke leiders. De helft van de ondervraagden zouden journalisten die kritiek uiten op regeringsleden of Chinese militairen niet steunen. In een eerder onderzoek waren de inwoners van HongKong veel sterker geporteeerd voor een vrije pers. De onderzoekers menen dat de huidige neiging tot zelfcensuur mogelijk tijdelijk is en in ingegeven door onzekerheid over de machtsoverdracht.

In een poging de onzekerheid over de toekomst tegen te gaan, heeft de nieuwe regering die per 1 juli aantreedt in HongKong gisteren laten weten dan de 346 gekozen leden van achttien districtsraden in functie blijven. De raadsleden zijn in 1994 direct gekozen in het kader van politieke hervormingen, die door gouverneur Patten zijn doorgevoerd en door China worden afgewezen. Tung Chee-Haw, de nieuwe leider van HongKong, zei gisteren dat de raadsleden niet worden afgezet, maar worden aangevuld met negentig extra raadsleden. Ook de tachtig leden van de stedelijke en regionale raden mogen blijven zitten. Zij zijn verantwoordelijk voor sanitair en recreatie. (AP, Reuter)