Opdelen KPN past in trend

ROTTERDAM, 17 JUNI. Drie jaar en vier dagen nadat KPN als een bundeling van een post- en telecombedrijf naar de Amsterdamse effectenbeurs ging, hakt het concern zichzelf in tweeën. De Angelsaksische trend om gebundelde bedrijven, waar de activiteiten weinig tot geen onderlinge relatie hebben, maar op te breken, valt in het Nederlandse bedrijfsleven niet langer te ontkennen.

Het spectaculaire succes van de splitsing van het conglomeraat Vendex heeft de markt rijp gemaakt voor nieuwe ontvlechtingen. Helemaal nieuw is het niet: het familiebedrijf SHV heeft enkele jaren geleden al besloten het concern in twee aparte bedrijven te splitsen: energie en groothandel (Makro).

Andere concerns onderstrepen de trend tot ontvlechting door minderheidsdeelnemingen in andere ondernemingen af te stoten, zoals de twee kabelbedrijven Draka en Twentsche Kabel, die gisteren hun kruiselingse participaties beëindigden.

De opbrengst willen zij in hun eigen activiteiten investeren, in plaats van hun kostbare vermogen in zulke “dode” beleggingen te laten zitten.

Hoe de vorm van ontbundeling ook is, de rode draad is dat het schaarse kapitaal dat aandeelhouders aan topmanagers hebben toevertrouwd beter moet renderen. Een effectieve manier om dat te doen is een scherpe afbakening van de activiteiten waarin managers en medewerkers goed zijn.

De concentratie op de kern blijkt bovendien een onmisbare voorwaarde om mee te kunnen doen in het onnavolgbare proces van samenklontering dat zich in het bedrijfsleven afspeelt, in de detailhandel, maar ook in de telecommunicatie.

Vendex gaat zelf verder als detailhandelsbedrijf (Edah, V&D warenhuizen), en heeft zijn dienstengroep onder de naam Vedior twee weken geleden als een aparte onderneming naar de Amsterdamse effectenbeurs gebracht.

Eind dit jaar wordt de splitsing definitief en krijgen de aandeelhouders van Vendex twee nieuwe effecten: een aandeel Vendex Retail en een aandeel Vedior. Sinds de aankondiging van de splitsing begin dit jaar is de beurswaarde van Vendex met een kleine 4 miljard gulden gestegen, bijna evenveel als de aandelen van Vedior nu op de effectenbeurs waard zijn.

Dat het zo hard zou gaan in Nederland, moet zelf excellente bedrijfsstrategen overrompelen. Anderhalf jaar geleden deed toenmalig topman drs. R. van Oordt van het conglomeraat KNP BT (van papierproduktie tot verkoop van kantoorartikelen) nog luchtig over de “dreiging” van een splitsing. Daar waren wel wat handvol voorbeelden van in Amerika, zo zei de voormalig McKinsey-consultant en de grondlegger van de (niet geslaagde) fusie van KNP, Bürhmann-Tetterode en VRG. Een zwaluw in het buitenland, zo was de boodschap, maakt in Nederland geen zomer.

Nu staat KNP BT zelf op het lijstje van bedrijven van financiële analisten die in aanmerking komen voor een Angelsaksische break up. Met Akzo Nobel (van lakken en vezels tot farma) en Internatio-Müller (van medicijnenhandel tot overslagbedrijf ECT).

De hindernis waar Vendex tegenaan liep, het ontbreken van Nederlandse regelgeving voor de splitsing van concerns in weerwil van een Europese richtlijn, hoeft geen problemen meer op te leveren.

Het kabinet heeft eind dit jaar afgeronde wetgeving aangekondigd, zodat aandeelhouders van gesplitste bedrijven niet fiscaal extra zwaar worden aangeslagen.