LIBÉRATION

Heeft Lionel Jospin gelijk gehad om een Europese mini-crisis op te roepen? Ja. En heeft hij gekregen wat hij wilde? Voor een deel. Meer in ieder geval dan de euromanen voorspelden, voor wie elke kritiek op de Europese compromissen een misdrijf is; en minder dan de opgewekte Franse verklaringen suggereren.

De Europese constructie moest een minder monetaire, minder technische, minder orthodoxe draai krijgen, om te voorkomen dat er groepen zouden afhaken of dat er met de wensen van de Franse kiezer zou zijn gespot. Dat was het minste. Nu heeft men in ieder geval over werkgelegenheid gepraat, over sociale cohesie, economische groei en solidariteit, en niet alleen over criteria en percentages. Het venster is open gezet. Heel goed.

Die verandering is geen louter formele zaak. Wanneer een tekst eenmaal met zoveel woorden plechtig is afgekondigd, werkt de aandacht voor het sociale ook door in het vervolg. Andere regeringen kunnen op de nieuwe clausules voortbouwen, en er kunnen sociale bewegingen uit ontstaan.