BUSINESS CENTRAL EUROPE

De situatie in Rusland onttrekt zich aan elke economische en statistische logica. Het Bruto Binnenlands Produkt is 40 procent gedaald sinds de ontbinding van de Sovjet-Unie. Het gemiddelde loon bedraagt 50 dollar per week. Maar toch geven de Russen veel geld uit aan consumentenproducten.

Zo beschrijft Business Central Europe de situatie. Het maandblad, een uitgave van The Economist Group, vertelt dat er tussen 1992 en 1995 3 miljoen nieuwe auto's zijn verkocht in Rusland. Een op de vijf gezinnen bezit een videorecorder. De helft van de gezinnen heeft buitenlandse geluidsapparatuur aangeschaft.

Natuurlijk zijn er wel verklaringen voor de koopziekte van de Russen. Een ervan is dat het gemiddelde looncijfer geen rekening houdt met het grijze circuit waarin de Russen hun inkomen aanvullen. Ook het feit dat veel Russen gratis wonen en vaak hun eigen groentes verbouwen is niet terug te vinden in de officiële statistieken. Verder hebben de Russen veel spaargeld in huis, naar schatting 20 miljard dollar. De verkoop van de consumentengoederen concentreert zich in stedelijke gebieden, waar grote massa's mensen gemakkelijk en dus goedkoop bereikbaar zijn. In St. Petersburg wonen 5 miljoen mensen, evenveel als in Slowakije. Moskou telt 11 miljoen inwoners. Dat is meer dan in heel Tsjechië. En adverteren op de tv kost in prime time maar 40.000 dollar per minuut.

Het verhaal over Rusland maakt deel uit van een overzicht over de consumptiegroei in Midden-Europa. De consumptie-orgie komt tot uitdrukking in kolossale handelstekorten. Een vijfde deel van wat Hongarije bijvoorbeeld importeert bestaat uit consumentengoederen. En weer is Midden-Europa het slagveld van een totale oorlog, ditmaal tussen Coca Cola en Pepsi Cola, 's werelds grootste verkopers van suikerwater met een smaakje. De colaproducenten hebben 2,7 miljard dollar geïnvesteerd in Midden-Europa en de landen van de voormalige Sovjet-Unie. Coca Cola verdeelde Hongarije bijvoorbeeld in stukjes van een vierkante kilometer, huurde studenten die elk mogelijk verkooppunt in kaart brachten en stuurde toen de verkopers op pad. Het blad concludeert dat beide ondernemingen niet alleen veel cola verkopen, maar ook de commerciële waarden hebben geïntroduceerd in Centraal Europa. Bovendien hebben ze werkgelegenheid geschapen door 250.000 kiosken te bevoorraden die anders failliet waren gegaan. Het blad meent echter ook dat verdere consumptiegroei zal afhangen van de vraag of er duurzaam economisch herstel komt zonder dat de inkomensverschillen nog groter worden dan ze nu al zijn.