Zalm optimistisch over EMU-pact; Kritiek Chirac op tekst 'Amsterdam'

AMSTERDAM, 16 JUNI. De Franse president Chirac heeft vanmorgen kritisch gereageerd op de ontwerp-verdragtekst van het Nederlandse voorzitterschap van de Europese Unie. Zo vindt hij dat de voorstellen over buitenlands beleid niet ver genoeg gaan. Minister Zalm (Financiën) is optimistisch over de kansen op een akkoord over het zogeheten stabiliteitspact.

Chirac vindt dat niet de huidige secretaris-generaal van de Raad van Ministers van de EU zich met het buitenlands beleid moet gaan bezighouden, maar dat hiervoor een speciale hoge functionaris moet worden benoemd. Hij uitte ook zijn teleurstelling over de voorstellen op het gebied van justitie. Volgens Chirac moet in ieder geval alles wat met de openbare orde te maken heeft buiten de competentie van het Europese Hof van Justitie blijven.

Zalm zei vannnacht in een verklaring voor de pers dat er een “goede kans” is dat de ministers van Financiën het vandaag eens worden over een “resolutie betreffende economische groei en werkgelegenheid”. Daarmee moet het stabiliteitspact worden aangevuld. Dit pact moet na invoering van de Economische en Monetaire Unie (EMU) monetaire discipline van de deelnemers garanderen. Over dit pact ontstond een conflict nadat de nieuwe Franse regering aan de vooravond van de top in Amsterdam meer aandacht eiste voor werkgelegenheid.

Zalm wilde na afloop van een inderhaast ingelast diner van de Europese ministers van Financiën in het Amsterdamse hotel l'Europe niet ingaan op details van de overeenstemming die hij tussen de vijftien EU-lidstaten in het verschiet zag. “De duivel zit in het detail”, zei hij, aangevend dat hij verwachtte dat de verdere onderhandelingen tussen de ministers van Financiën vandaag niet eenvoudig zullen zijn. Zalm uitte zijn optimisme niet alleen op de persconferentie, maar ook later in de nacht toen hij in kleinere kring met onder meer minister Van Mierlo (Buitenlandse Zaken) nog een glas dronk. Volgens een aanwezige was Zalm ervan overtuigd dat geen van zijn collega's wil riskeren dat een akkoord uitblijft en dat de zaak de onderhandelingen van de Europese staats- en regeringsleiders over herziening van het Verdrag van Maastricht gaat domineren.

De Belgische minister van Financiën Maystadt zei vannacht dat er “bijna, bijna” een akkoord was. “Na deze avond is het mogelijk dat er een akkoord komt, dat tegemoet komt aan de Franse en de Duitse zorgen”, zei Maystadt na het diner met zijn collega's. De Duitse minister van Financiën, Waigel, onderstreepte gisteren nog eens dat Bonn geen extra Europees geld wil uittrekken voor werkgelegenheid. Ook Groot-Brittannië wil daar niet van horen.

Vanmorgen zouden de thesauriers-generaal van de Europese ministeries van Financiën bijeenkomen om de voorstellen van de ministers in teksten uit te werken. De ministers zouden zich er in principe aan het eind van de middag over uitspreken.

Staatssecretaris Patijn kondigde vanmiddag aan dat er overeenstemming is bereikt met Groot-Brittannië over twee protocollen Het eerste voorziet erin dat de Britten hun grenscontroles niet hoeven af te schaffen. Het tweede gaat over het asiel-, visum- en immigratiebeleid.

Pagina 5: Frankrijk: najaar extra top over werkgelegenheid

Om aan de Franse wensen tegemoet te komen, wordt een verklaring voorbereid over meer coördinatie in het economisch beleid van de lidstaten van de Europese Unie. Door Frankrijk is gevraagd om in oktober een extra Europese top over werkgelegenheid te organiseren. Dit idee werd gisteren welwillend onthaald door onder anderen de Luxemburgse premier en minister van Financiën, Juncker, onder wiens voorzitterschap de top georganiseerd zou worden.

Tijdens het diner gisteren werd voorgesteld om binnen de bestaande begroting van de Europese Unie geld vrij te maken voor werkgelegenheidsprojecten. Maar de Duitse minister Waigel vindt dit onaanvaardbaar. Duitse diplomaten zeggen te vrezen dat het nu vrijmaken van gelden voor werkgelegenheid tot gevolg zal hebben dat de begroting van de EU uit de hand loopt na de toetreding van landen in Midden- en Oost-Europa.

Minister Zalm heeft als voorzitter voorgesteld om aan de Franse wensen tegemoet te komen door reserves van de Europese Investeringsbank te gebruiken voor stimulering van beginnende kleine ondernemers. Tijdens de bijeenkomst van de ministers van Financiën gisteravond is ook voorgesteld om de 600 miljoen ecu die vrijkomen als de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal in 2002 wordt opgeheven, te bestemmen voor stimulering van de werkgelegenheid. Frankrijk heeft tevens gevraagd om Europese financiering van trans-Europese netwerken, wat vorig jaar op de top in Florence door de regeringsleiders is afgewezen. Waigel wil hiervan nog steeds niet weten.

Europees commissaris de Silguy (Monetaire Zaken) verwachtte gisteren spoedige overeenstemming over werkgelegenheid. Hij waarschuwde echter dat werk niet met “een magische toverstaf” geschapen kan worden. Hij zei ook dat werkgelegenheid slechts kan ontstaan bij een gezond budgettair beleid. Volgens hem zijn daarom opleiding, flexibele arbeid en verlaging van sociale premies van groot belang. Hij zei te verwachten dat na een akkoord de EU de lidstaten aanbevelingen zal doen voor werkgelegenheidsbeleid, dat verder echter geheel een nationale aangelegenheid zal blijven.

Over de door de ministers besproken plannen werden gisteren vrijwel geen officiële mededelingen gedaan. Minister Zalm had zijn collega's gevraagd geen verklaringen af te leggen. Ook na afloop van een bijeenkomst van de socialistische regeringsleiders gisteravond werden, tegen de traditie in, geen verklaringen afgelegd. Gevreesd werd dat vroegtijdige uitlatingen de mogelijkheid voor een oplossing zouden verkleinen.

De problemen over het stabiliteitspact begonnen twee weken geleden, toen de socialistische Franse regering aangaf dat ze niet kon instemmen met het pact waarover eerder een akkoord was bereikt en dat in Amsterdam niet meer dan een hamerstuk had moeten zijn.