'Chaoten/autonomen' en masse ingerekend

De massale arrestatie van 'autonomen' vergde vannacht enkele uren. In de Spuistraat in Amsterdam trad het arrestatieteam daarbij zachtaardiger op naarmate er meer internationale pers op afkwam. De 'autonomen' hadden toen al drie dagen van protesteren en demonstreren achter de rug.

AMSTERDAM, 16 JUNI. Als een zoete schoolklas zitten zo'n tweehonderd 'chaoten' sip voor zich uit te kijken. Meestal zwijgend, even scanderen ze nog “Eu-rot-op”. Eén voor één plukken leden van het arrestatieteam hen van de straat. Handen omhoog, fouilleren, boeien en de gereedstaande bussen in. “Sorry, maar wij zijn ook maar een schakeltje hierzo”, zegt een lid van de mobiele eenheid tegen niemand in het bijzonder.

Na drie dagen van 'Chaos'-rellen en pal voor de aanvang van de Eurotop pakte de Amsterdamse politie gisteravond bij krakerscafé Vrankrijk een groep van ongeveer driehonderd actievoerders uit binnen- en buitenland op. Ze zijn naar “diverse locaties in Nederland” gebracht, aldus hoofdofficier van justitie mr. Vrakking op een persconferentie. Hun wordt deelname aan een criminele organisatie verweten. Of de groep gedurende de hele Eurotop vastzit is nog niet zeker. Justitie kan de arrestanten maximaal drie dagen vasthouden, maar wie niet bewijsbaar strafbare feiten pleegde of dat van plan was, wordt waarschijnlijk eerder vrijgelaten.

Zoals het hele weekeinde, verzamelen zich tegen de avond steeds meer 'autonome' actievoerders bij café Vrankrijk in de Spuistraat. Een dag eerder verborgen de jongens en de meisjes die boven het café wonen hun gezicht nog in sjaals en capuchons. Nu lijken de identieke zwartrode bivakmutsen groot ingekocht. De groep wil een vreedzame 'zwaaiactie' houden bij het hoofdbureau van politie, om de veertien arrestanten op te beuren die eerder dit weekeinde tijdens rellen werden opgepakt. Ze lopen richting Raadhuisstraat, maar worden teruggedreven door de mobiele eenheid.

In de Paleisstraat gaat iedereen op straat zitten. Alle straten rondom hen zijn nu door de ME en politie te paard afgesloten. Dan beginnen de arrestaties - eerst nog ruw, één arrestant raakt gewond. “Niet gooien!” roept de groep in koor als iemand de ME wil bekogelen. Het arrestatieteam wordt zachtaardiger naarmate zich meer internationale pers verzamelt. Boven de onbespoten-groentenwinkel 'De Spruitjes' schreeuwen de bewoners verwensingen. Over 'klotetop' en 'razzia's'. “Ik word al een beetje moe van die top”, zegt de chauffeur van de bus met zwijgende arrestanten. “Vanmiddag moest ik de pers rondrijden, nou dit weer.”

Eén potentiële arrestant heeft zich hoog boven een verkeersbord op een aangrenzend gebouw verschanst. “Ich bin Reporter!” giechelt hij. “Von der Berliner Lügner”, zucht een ME'er. Als er een laddertje tegen de gevel wordt gezet, komt de jongen zelf naar beneden. Een Deense journalist wordt ook opgepakt - die houdt volgens de politie niet voldoende afstand. Een agent bedelt bij het arrestatieteam om wat plastic boeien. “Geef nou, vinden mijn kinderen leuk.”

Ruim drie uur nemen de arrestaties in beslag. Al die tijd heeft café Het Paleis, pal naast de zittende demonstranten, geen omzet. “We gaan geen schadevergoeding eisen, denk ik”, zegt de barman. “Maar voor die klant van net is het nogal lullig. Die zit lekker een tournedootje te eten en gaat even buiten kijken wat er aan de hand is. En hup, ook in de boeien!”

Om 2.00 uur worden alle actievoerders afgevoerd. De ME trekt zich terug, maar joelend loopt alweer een nieuwe groep de straat voor Vrankrijk in. “Dit is de politie de hele dag al van plan geweest”, zegt iemand. “Ze waren zich al uren aan het formeren. Maar we hebben nog genoeg mensen over. Let op: voor maandagmiddag één uur is iets groots gepland.” De in zwart gehulde bewoners van het pand springen opgewonden voor de ramen, bellen mobiel en redderen met emmertjes met onbestemde inhoud die ze aan touwen uit de ramen laten zakken. Heel kort is er een opgelucht feestje met een vuurspuwer en twee jazztrompettisten. Dan begint iemand met flessen te gooien.

Om 2.15 uur is alles opnieuw afgezet. De Spuistraat is geheel leeg, de groep van zo-even heeft zich in Vrankrijk verschanst. Er worden gasmaskers gebracht, het wachten lijkt op een inval. “Dan zijn we er tenminste vanaf”, zegt een van de ME'ers, die inmiddels op uitgedeelde chocoladerepen staan te kauwen. Dan gaat even de deur van Vrankrijk open. Een groepje van negen wil rustig naar huis lopen. Een agent: “Fouilleren! Daarna mogen ze gaan.” Een rechercheur: “Nee. Inrekenen. Alles wordt aangehouden.” Handen omhoog tegen het universiteitsgebouw op de hoek, zakken worden doorzocht, dan gaan de boeien weer om. “Ik wil weten waarom u mij arresteert”, zegt een jongen. “Ik moet morgen gewoon weer naar school, hoor.” Maar het groepje moet op straat gaan zitten, in een kring van zo'n dertig ME'ers.

Niemand verlaat Vrankrijk nog. Om 3.00 uur trekt de ME zich toch weer terug. Ook het laatste groepje is afgevoerd. In het café zijn nog een man of twintig over. De jongens met bivakmutsen gillen door elkaar: “Iedereen naar buiten!” “Nee sukkel, binnen blijven!” Dan gaat de deur definitief dicht, al klopt er nog vergeefs een zestiger aan. Niks gemerkt, hij wil een borreltje.