Oostenrijk; Vergeefse jacht op de Oostenrijkse Bajuwaren

WENEN, 14 JUNI. 'Ministry of silly walks' wordt het Oostenrijkse ministerie van Justitie nu al genoemd. De lijst van ongerijmdheden bij de jacht op de terreurorganisatie Bajuwarische Befreiungsarmee (BBA) wordt met de dag langer en de kritiek op het optreden van Justitie scherper. De BBA wordt verantwoordelijk geacht voor verschillende bombrieven en aanslagen die Oostenrijk sinds 1993 teisteren. Daarbij werden vier mensen gedood en een aantal zwaar gewond.

Na wekenlange speculaties en geruchten over het netwerk van de Bajuwaren, een verwijzing naar een oude Germaanse stam, blijkt een hoge ambtenaar, Ministerialrat Günther Rehak, een van de belangrijkste verdachten. Als ideologische leider wordt de gevluchte neonazi Gerd Honsik beschouwd.

Het vermoeden bestaat dat de activiteiten van de terreurbestrijdingseenheid (ETB) van het ministerie van Binnenlandse Zaken door Justitie gefrustreerd worden. In februari kreeg de ETB hulp van een journalist van het weekblad profil, Thomas Vašek. Het door Vašek verzamelde materiaal heeft ertoe bijgedragen dat de ETB een lange aangifte naar Justitie zond met het verzoek om arrestatiebevelen. Maar procureur-generaal Sepp Dieter Fasching reageerde niet. De ETB kreeg alleen toestemming om op 13 mei huiszoeking te doen bij een van de verdachten. De man zelf, de 62-jarige ingenieur Gerhart Pawlikowsky, mocht niet worden opgepakt.

Daarop begon Pawlikowsky journalisten met informatie te bestoken. Hij verklapte allerlei details over de BBA en bestookte tv-discussies met faxen. Toen de minister van Binnenlandse Zaken, zijn collega van Justitie via de tv verzocht om in actie te komen, liet rechtbankpresident Günther Woratsch weten dat Binnenlandse Zaken zich niet met Justitie moest bemoeien. Over Pawlikowsky zei de rechter: “Als hij verhoord wil worden, zullen we dat zeker niet doen.” Uiteindelijk werd Pawlikowsky toch verhoord en ook maar meteen gearresteerd - “wegens vluchtgevaar”.

De ETB heeft altijd volgehouden dat de laatste twee BBA-brieven, waarin de doelen van de organisatie uiteen werden gezet en de politie werd bespot, niet authentiek zijn. Het leek erop dat iemand in het kielzog van de Bajuwaren probeerde de aandacht te trekken. Volgens de ETB is Pawlikowsky met grote zekerheid de auteur van de laatste twee brieven en niet de Bajuwaar zelf.

De ETB lijkt er van uit te gaan dat de BBA uit vijf tot zeven mannen bestaat. Dat beweert Alfred Worm, journalist van het weekblad News, die zegt geheime dossiers te hebben ingezien. Daarin kwam Worm, behalve de hoge ambtenaar Rehak en neonazi Honsik de namen tegen van twee andere verdachten. De een is een oud-jurist en de ander een amateur historicus.

Honsik werd in mei 1992 wegens Wiederbetätigung, het propageren van het nationaal-socialisme, tot anderhalf jaar gevangenisstraf veroordeeld maar door een fout van Justitie niet in hechtenis genomen. Hij vluchtte naar Spanje, waar hij door een neonazi-organisatie werd opgevangen, en woont nu in Madrid. Rehak begon zijn carrière in 1975 als secretaris van de sociaal-democratische kanselier Bruno Kreisky, maar stapte in 1985 uit de partij. Tegenwoordig publiceert hij in bladen die sympathiseren met de extreem-rechtse FPÖ van Jörg Haider. Op zijn visitekaartje staat: Günther Rehak, Extremist.

Alle hoofdverdachten zitten in het bestuur van een vereniging die zegt op te komen voor de rechten van gescheiden vaders. Een van de bestuursleden zocht hulp bij de presentatrice van een talkshow op televisie, Arabella Kiesbauer, maar werd niet serieus genomen. Een week later ontplofte een bombrief in haar secretariaat. Als afzender stond 'fans van Arabella'. Tot nu toe werd aangenomen dat Kiesbauer de bombrief kreeg omdat ze zwart is.

De voorzitter van dit clubje van gescheiden mannen blijkt ene Fischer te zijn, rechter in een proces tegen de twee jonge Oostenrijkse neonazi's. In dat proces baarde Fischer opzien omdat hij sympathie voor de aangeklaagden liet blijken. Fischer is ook een goede vriend van Rehak, die op zijn beurt weer bevriend is met een van de jonge neonazi's. De BBA was woedend over de arrestatie van beide neonazi's en deed haar uiterste best te bewijzen dat het tweetal niets met de bombrieven te maken had. Daartoe leverde een BBA-briefschrijver details die alleen een ingewijde kon weten.

Deze brieven zijn, volgens de ETB, geschreven door Rehak. Al in 1995 was de ETB tot die conclusie gekomen en zijn er inmiddels drie deskundigen-rapporten die deze stelling ondersteunen. Maar het openbaar ministerie heeft tot op heden de man zelfs niet eens verhoord. Nog steeds werkt hij op de bondskanselarij, waar hij verantwoordelijk is voor de begeleiding van buitenlandse journalisten.

Toen minister van Justitie Michalek werd gevraagd of hij wel greep had op zijn ministerie zei hij: “Bij Justitie heb ik alles onder controle maar helaas heb ik geen greep op de critici.” Maar dat laatste is nog maar de vraag. Alfred Worm, die al in 1995 in News op fouten van Justitie wees, is intussen wegens smaad veroordeeld. News heeft al laten weten Justitie bij het Europese gerechtshof wegens aantasting van de persvrijheid aan te klagen.