'Komkommers weer voor de klok'

DEN HAAG, 14 JUNI. De verkoopmethoden van The Greenery International, de marketing- en verkooporganisatie van de Coöperatie Verenigde Tuinbouwveiling Nederland, is discriminerend, niet transparant en oneerlijk.

Dat stellen de Vereniging voor de Groot- en Tussenhandel in Groenten en Fruit en twee Venlose handelshuizen, Lamberts en Eugenia. Zij eisten gisteren in kort geding voor de Haagse rechtbank dat geïnteresseerde handelaren met onmiddellijke ingang in de gelegenheid worden gesteld mee te dingen bij de verkoop van industriekomkommers.

Dat komt er volgens raadsman van de eisende partijen mr. E.H. Pijnacker Hordijk op neer dat deze komkommers weer voor de traditionele veilingklok moeten worden gebracht. Dit jaar heeft The Greenery alleen handelaar Wagenaar in Broek op Langedijk de afname van industriekomkommers gegund. The Greenery Internaional is vorig jaar ontstaan na een moeizaam fusie-proces tussen negen van de twintig tuinbouwveilingen in Nederland. Aanleiding daartoe was de slechte gang van zaken in de tuinbouw enerzijds en het steeds groter wordende machtsblok van de afnemers - merendeels grote supermarktketens - anderzijds.

De veilingen, coöperaties van telers meenden dat zij zich beter moesten bundelen om meer tegenwicht te bieden aan de afnemers die steeds meer willen werken met van te voren afgesproken afname-prijzen. Het brengen van producten voor de veilingklok bleek voor dit doel verouderd.

De nieuwe verkooporganisatie sluit daarom per seizoen of per jaar overeenkomsten met grote eindafnemers en met 15 door The Greenery geselecteerde handelspartners. De prijs van de producten wordt van week tot week vastgesteld. Die 15 handelspartners leveren op hun beurt aan de eindafnemers. De verkoop gebeurt via het zogenaamde tendersysteem.

Inschrijven gebeurt via de fax. Kopers moeten wel minimaal 10 pallets per week van het product afnemen. Daarnaast is er ook nog verkoop via de veilingklok. Het aanbod wordt telkens van tevoren bekend gemaakt. Doordat de op basis van één enkel bod te verkrijgen hoeveelheden aan minimum- en maximumgrenzen zijn gebonden, wordt voorkomen dat één enkele handelaar de markt kan monopoliseren en dus iedereen aan bod komt.

Bij de verkoop van industrie-komkommers, die in onder meer zuur en salades worden verwerkt, heeft The Greenery dit jaar echter het beleid gewijzigd, zo bleek op 18 maart toen de organisatie bekend maakte dat zij helemaal niet meer 'voor de klok' zouden komen. Ook bleek dat zij alle komkommers voor het seizoen '97 heeft verkocht aan één bedrijf, Wagenaar.

Andere handelaren konden toen niet weten dat The Greenery voor dit product een andere verkoopmethode had gebruikt en werden daardoor volgens Pijnacker Hordijk 'de facto uitgeschakeld': “The Greenery heeft de handelaren ronduit misleid.” Om nog aan industrie-komkommers te komen zijn de handelaren nu aangewezen op Wagenaar, hun concurrent.

The Greenery brengt 75 procent van de totale Nederlandse veilingaanvoer van groente en fruit op de markt. Van industrie-komkommers 85 procent. Van de totale omzet van de veilingen van 3,797 miljard gulden neemt The Greenery 2,846 miljard voor haar rekening. Er is dus sprake van een monopolie-positie, meent Pijnacker Hordijk, die bovendien wordt misbruikt. Dat verdraagt zich niet met het EG-recht.

Volgens advocaat mr. R. van de Klashorst van The Greenery heeft het de organisatie 'ontbroken aan communicatie' met handelshuizen als Lamberts en Eugenia, waarvoor excuus. The Greenery heeft inmiddels aangeboden andere bedrijven dan Wagenaar voor de tweede helft van het seizoen - dat van april tot november loopt - ook in de gelegenheid te stellen in te schrijven op het veilingaanbod.

Deze voorstellen, die ter zitting werden uitgelegd zijn echter niet acceptabel voor de andere handelaren. Doordat hun afnemers zijn 'afgesnoept' door Wagenaar kunnen zij nu niet het risico nemen grote hoeveelheden af te nemen, omdat dit tot een te groot bedrijfsrisico zou leiden.

Rechtbank-president mr. A.H. van Delden probeerde gisteren de partijen nog tot een compromis te brengen, maar Van de Klashorst voelt er niet voor terug te keren tot de veilingklok en wil toch een uitspraak. Die volgt maandag.