'Tabaksindustrie wordt bevoordeeld'

DEN HAAG, 13 JUNI. De gehele tabaksindustrie wordt bevoordeeld ten opzichte van andere fabrikanten die accijns moeten afdragen aan het rijk. Dat stelt de Stichting Volksgezondheid en Roken (Stivoro) na onderzoek van de jaarrekeningen van sigarettenfabrikanten. Het ministerie van Financiën spreekt dit tegen: “De betalingstermijn verschilt in zijn uitwerking niet van die van benzine en frisdrank”.

Volgens directeur B. de Blij van Stivoro maakt de sigarettenindustrie jaarlijks tientallen miljoenen guldens extra winst doordat zij langer de tijd krijgt om de accijns aan de overheid af te dragen dan andere industrieën. Ook de fabrikanten van shag en sigaren trekken daar profijt van, volgens Stivoro.

De stichting heeft voor het jaar 1995 door een onafhankelijk onderzoeksbureau de boeken van de sigarettenindustrie laten onderzoeken, waarbij vooral werd nagegaan hoe de betaling van de accijns is verlopen. Dat onderzoek is nog eens gecontroleerd door een accoutantskantoor.

Volgens De Blij hebben de sigarettenfabrikanten twee jaar geleden 33 miljoen gulden extra rentewinst geboekt doordat ze vier maanden de tijd hadden om de accijnsheffing aan de staat af te dragen. De fabrikanten beschikten door de tijdwinst in feite over een door de overheid beschikbaar gesteld krediet van 500 miljoen gulden.

Stivoro is hier kwaad over. “De fabrikanten kunnen deze meevaller gebruiken om de prijs te verlagen of meer reclame te maken. De overheid werkt er zo aan mee dat meer mensen worden aangezet om te gaan roken”, aldus De Blij. Het geld hoort volgens hem thuis bij de fiscus, of bij de belastingbetaler, maar zeker niet bij de fabrikanten. Alvorens de publiciteit te zoeken heeft Stivoro de kwestie aangekaart bij het ministerie van Financiën. Dat gaf volgens De Blij echter “nietszeggende, ontwijkende antwoorden”. De regeling voor tabaksaccijns bestaat al sinds 1921. De Blij: “De situatie is historisch zo gegroeid. Vroeger hadden sigarettenfabrikanten meer tijd nodig om de accijns af te dragen. Nu kan dat veel sneller. De termijn is echter nooit aangepast. De overheid wil er kennelijk niets aan doen.”

Volgens een woordvoerder van Financiën is er “in de uitwerking” geen verschil tussen de betalingstermijn voor accijns op frisdrank of op sigaretten. “De fabrikant is accijnsplichtig zodra zijn product de fabriek verlaat. Daarna heeft hij een maand de tijd om de afdracht te regelen”, aldus Financiën. De woordvoerder bevestigt dat de sigarettenfabrikanten al belasting moeten betalen zodra de zegels (banderolles) voor de verpakking zijn geleverd. Het PvdA-Kamerlid R. Oudkerk heeft inmiddels aangekondigd zo snel mogelijk duidelijkheid te zullen vragen aan staatssecretaris Vermeend van Financiën en eventueel deze “bevoordeling” te stoppen.