Lekker gek van doornappel

Het seizoen van de gratis drugs nadert weer. Voordat de hallucinerende paddestoeltjes in de vochtige nazomer weer omhoog schieten, draagt de doornappel vrucht. Het onkruid groeit op mesthopen en in moestuinen en plantsoenen. De forse planten bloeien nu ongeveer, met grote bloemen, wit van buiten, meestal purper van binnen.

De gebruiker moet echter wachten op de vrucht, een stekelige doos met vier kleppen, die na rijping openspringt. De zaden bevatten l-hyoscyamine. Wie niet zo lang wil wachten kan thee trekken van de plantbladeren. Vergiftiging na het drinken van in de natuurwinkel gekochte thee met doornappelblaadjes is in de toxicologische literatuur beschreven.

In het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (3 mei) beschrijven de Heerlense psychiater P. van Harten en zijn assistent P. Koevoets de opname van een 20-jarige jongeman “nadat hij half ontkleed auto's had proberen te openen. Hij was gedesoriënteerd wat betreft tijd, maar niet wat betreft plaats en persoon.” Hij wist dus wie en waar hij was, maar niet hoe laat het was.

De man zag zijn vrienden, die er niet waren, in de kamer zitten, en voelde een sigaret tussen zijn vingers, die er niet was. De psychiaters diagnosticeerden visuele en tactiele hallucinaties. De patiënt had een droge huid, wijde pupillen, verhoogde bloeddruk en een versnelde hartslag. Hij maakte onrustige bewegingen en sprak snel.

“Patiënt vertelde dat hij kort tevoren samen met een vriend doornappelpitten had genuttigd om een euforiserend en hallucinogeen effect te bewerkstelligen. Sinds ongeveer anderhalf jaar gebruikte hij dagelijks cannabis. Bovendien experimenteerde hij met ecstasy, LSD, cocaïne en amfetamine. Ditmaal had hij echter uitsluitend doornappels gebruikt. Na een maagspoeling kon patiënt geheel hersteld de volgende dag worden ontslagen”, schrijven de behandelaars van het Psychiatrisch Centrum Welterhof in Heerlen.

Doornappel heeft een geschiedenis van liefdesdrank en dodelijk gif. De plant is lid van de nachtschadefamilie en daarmee familie van bitterzoet, belladonna, aardappel en tomaat, en komt oorspronkelijk uit Noord- en Zuid-Amerika. In de jaren zestig en zeventig was doornappel in de VS populair als hallucinerend middel. De geestverruimende stof hyoscyamine in doornappel is de natuurlijke vorm van atropine. Atropine wordt in de geneeskunde gebruikt als (soms) reddende injectie bij vormen van hartritmestoornissen, en verder als oogdruppels om de pupillen te verwijden. Militair is atropine belangrijk als tegengif tegen effecten van zenuwgassen.

Het gebruik van zuivere natuurproduct hyoscyamine is niet zonder risico. De hallucinaties verschijnen met droge mond en huid, visusproblemen, lichtovergevoeligheid, verstoppingen, bloedsomloopstoornissen en duizeligheid. Bij overdosering kan de gebruiker in coma raken.