Geen rookslierten, toch gezellig

De banken zagen niet veel in het idee van een rookvrij café. Maar het is R. Lafeber toch gelukt. Café Santé moet zo gezellig worden, dat het ook wordt gefrequenteerd door rokers, met de sigaret op zak.

ARNHEM, 13 JUNI. De muziek galmt al door de zaak, maar de ramen zijn met witte verf dicht gekalkt en de gipsplaten liggen nog hoog opgetast. Binnen zijn de timmerlieden hard aan het werk met de nodige Arbeidsvitaminen. Het zal nog zeker tot begin juli duren voor Café Santé, aan de Nieuwstraat in Arnhem, de deuren voor het publiek zal openen. Voor een select publiek: rokers zijn er niet welkom.

Café Santé wordt het eerste rookvrije café van Nederland, een zaak met 45 zitplaatsen waar nergens een sigaret opgestoken mag worden. Eigenaar annex uitbater is R. Lafeber, nu nog werkzaam als groepsleider aan een instituut in Oosterbeek voor moeilijk lerende kinderen. Hij wil al jaren een horeca-gelegenheid, waarmee hij zich kon onderscheiden van de rest. Een aantal ideeën kwam voorbij, zoals een soepcafé met een ruime variëteit aan soepsoorten. Het werd uiteindelijk een rookvrij café. Op 24-jarige leeftijd stopte Lafeber als fanatieke sporter met roken, waarna hij zich steeds meer begon te ergeren aan de dichte rookwolken die in elke kroeg bij de standaarduitrusting behoren.

Dat was twaalf jaar geleden, maar het duurde tot 1995 voordat Lafeber, opgeleid tot meubelmaker, maar sinds tien jaar werkzaam in de gezondheidszorg, actief met de plannen aan de slag ging. In de avonduren had hij inmiddels de benodigde horeca-papieren gehaald. Hij liet een Heao-student uitzoeken in hoeverre er behoefte zou zijn aan een rookvrij café. De student ondervroeg 300 mensen en kwam tot de ontdekking dat twintig procent van hen in ieder geval een keer zou komen kijken. Van de overige tachtig procent zou een aanzienlijk deel 'waarschijnlijk wel eens langskomen'.

Ook Lafeber zelf ondervroeg mensen. En, zo zegt hij, het bleek steeds weer dat er veel mensen zijn die niet meer naar de kroeg gaan vanwege de rook. “Ze zochten een café met een rookvrij gedeelte op. Maar dat is meestal in de buurt van de deur, waar alle rookwolken langstrekken.” Instellingen als de Astma-vereniging en de Vereniging van niet-rokers reageerden enthousiast. “Die zagen in dat de leden hun sociale leven weer meer vorm konden geven. Voor leden van die instellingen riep de horeca het beeld op van ziekmakende rook.”

Met de gegevens van de Heao-student en met zijn eigen bevindingen in het hoofd zette Lafeber zich aan het schrijven van een ondernemingsplan, waarin het niet-roken als toegevoegde waarde werd meegenomen. “Het rookvrije karakter is natuurlijk niet alles-bepalend; het gaat voornamelijk om de sfeer en de inrichting van het café waar je de meeste mensen mee trekt.” De Arnhemmer koos voor een “grand-café-achtige sfeer, een leuke en gezellige kroeg voor de hoger opgeleiden. Niet voor de jeugd op brommers.”

Met het plan meldde hij zich bij de bank. En vervolgens bij nog een bank. En nog een. “Ze vonden het allemaal een aardig idee, maar zagen te veel haken en ogen.” Uiteindelijk lukte het Lafeber een bankdirecteur om te praten. “Ik ben er een paar keer geweest. En de tweede keer liet hij me weten dat hij in zijn eigen omgeving zulke leuke reacties had gehoord op het idee. Dat gaf de doorslag.” Ook de Kamer van Koophandel reageerde positief. “Goh, wat een leuk idee voor een kroeg, zeiden ze direct.”

Vervolgens bleek het niet te moeilijk een pand te vinden. Dat werd een onderkomen in een straat haaks op de Rijnkade, een locatie die door de gemeente Arnhem is aangewezen als nieuw horeca-concentratiegebied. De omgeving moet de komende jaren een luxe tegenhanger worden van de Korenmarkt, het uitgaanscentrum van Arnhem. De afgelopen maanden hebben zich al verschillende cafés en restaurants aan en langs de Rijnkade gevestigd, waaronder een Internet-café en een Engelse pub. Daar past Café Santé goed tussen, meent Lafeber. Hij heeft plannen voor het organiseren van avonden met live-muziek, van cocktail-avonden. “Het moet zo gezellig worden dat er ook rokers komen, die hun sigaretten wel twee uur willen laten liggen.”