D66 wil democratische controle korpsbeheerder

DEN HAAG, 13 JUNI. De Politiewet moet zo snel mogelijk worden gewijzigd. De Tweede-Kamerfractie van D66 dient een initiatiefwet in als het zogenoemde democratisch gat in de wet niet voor of tijdens de formatie van het volgende kabinet wordt gedicht.

Dat zegt het Kamerlid De Graaf (D66) in een reactie op de perikelen rondom de Rotterdamse korpschef J.W. Brinkman en burgemeester A. Peper. “De zaak-Brinkman toont aan dat het democratisch gat in de Politiewet niet alleen theoretisch is, maar ook een praktisch probleem”, zegt De Graaf. Met 'democratisch gat' wordt bedoeld dat er geen controle is op de korpsbeheerder door een democratisch gekozen orgaan.

Brinkman ging deze week met buitengewoon verlof nadat de tweeëntwintig burgemeesters in de regio Rotterdam-Rijnmond hun vertrouwen in hem hadden opgezegd. Minister Dijkstal (Binnenlandse Zaken) onderzoekt de komende tijd nog wat er precies is voorgevallen en wat er verder met de korpschef moet gebeuren. De kwestie rond de persoon van Brinkman sleept al enkele maanden voort.

“Peper hoeft over het conflict met de korpschef geen verantwoording af te leggen aan de Rotterdamse gemeenteraad, laat staan aan de raad van een andere gemeente in de Rijnmond”, zegt De Graaf. “De functie van korpsbeheerder is een regionale functie. De raad kan hem in die functie niet aanspreken. Als Peper het niet in het openbaar wil uitleggen, staat hij volkomen in zijn recht. Het komt erop neer dat de gemeenteraden, de burgers en de Tweede Kamer in de kranten moeten lezen wat er is gebeurd. Er is geen democratisch gekozen orgaan dat het rechtstreeks aan Peper kan vragen. Daar zit de lacune in het politiebestel.”

D66 vindt dat in alle 25 politieregio's een regioraad moet komen, waarin raadsleden uit alle gemeenten in de politieregio zitting hebben. “Het is niet fraai, maar dan heb je een volksvertegenwoordiging die de korpsbeheerder ter verantwoording kan roepen. De politie is belangrijk genoeg om zo'n orgaan in het leven te roepen. Het kan niet zo zijn dat wij, nadat de korpsbeheerder, de korpschef en de burgemeesters in het regionaal college over elkaar heen zijn getuimeld en elkaar in de publiciteit hebben beschuldigd, gewoon overgaan tot de orde van de dag.”

Minister Dijkstal komt aan het einde van het jaar met een evaluatie van de Politiewet 1993. Hij stemde destijds als Kamerlid tegen de wet. In zijn evaluatie zal Dijkstal onder meer een oordeel vellen over de rol van de korpsbeheerder, het regionale college van burgemeesters en de gemeenteraden. Daarna, als alle knelpunten duidelijk zijn, zal Dijkstal met mogelijke wijzigingen van de Politiewet komen.

Ondanks alle kritiek stemde D66 in het verleden wel in met de Politiewet, een initiatief van het kabinet dat destijds werd gevormd door CDA en PvdA. Volgens De Graaf stemde D66 in “met een krachtig bezwaar” tegen het gebrek aan democratische controle op de politiekorpsen. Voor 1993 bestond de politie nog uit 148 gemeentelijke korpsen en het korps rijkspolitie. “De oude situatie was nog veel slechter. Het was in veel gemeenten nog veel erger omdat daar de rijkspolitie actief was. Gemeenteraden hadden hier helemaal niets over te zeggen. Deze Politiewet is een tussenweg naar een betere situatie.”