Ultimatum aan Sinn Fein voor deelname vredesgesprek

LONDEN, 12 JUNI. De Britse regering heeft een ultimatum gesteld aan Sinn Fein, de politieke vleugel van het verboden Ierse Republikeinse Leger. Sinn Fein moet de IRA tot een staakt-het-vuren bewegen en verdient daarmee toegang tot de besprekingen over een politieke regeling voor Noord-Ierland, anders komt de partij buitenspel te staan en loopt het risico dat er zonder haar inbreng een akkoord wordt gesloten. “Aan haar de keuze”, liet een regeringszegsman weten. “Dit is geen bluf.”

Marjorie Mowlam, de minister voor Noord-Ierland, zei gisteren in het Lagerhuis dat het Noord-Ierse vredesoverleg “volledig vast dreigt te lopen”. De Britse regering is het zat dat de gesprekken tussen alle betrokken partijen, met uitzondering van Sinn Fein, na een jaar nog steeds niks hebben opgeleverd. In de afgelopen twaalf maanden is alleen maar gesproken over agenda en procedures. Met name de grote Unionistische partijen die willen dat Ulster deel blijft van het Verenigd Koninkrijk, houden verdere voortgang tegen, door vast te houden aan de eis dat pas met inhoudelijk overleg kan worden begonnen als de terreurorganisaties hun wapens hebben afgestaan.

Het ultimatum aan Sinn Fein is zo ingekleed dat de partij ook een helpende hand wordt gereikt. De regering maakt duidelijk dat ze het traineren van de besprekingen door de Unionisten niet langer wil dulden. Inhoudelijke besprekingen dienen in september te beginnen. Volgend jaar mei moet het overleg worden afgerond.

De Britse regering kwam met het ultimatum op de dag dat in Belfast de 48-jarige Robert Bates door kogels om het leven werd gebracht. Bates was één van de zogeheten 'Shankill Butchers', de 'slagers' van de protestantse Shankillbuurt, een levend symbool van de haat en de bloeddorst die de Noord-Ierse broederstrijd naar boven heeft gebracht.

De Shankill Butchers vermoordden in de jaren zeventig meer dan twintig mensen, op een gruwelijke manier met kapmessen en bijlen. Ze kozen hun prooien willekeurig uit de katholieke bevolking, maar soms troffen ze per ongeluk ook protestanten. Slachtoffers werden vaak gemarteld, voordat ze werden gedood.

Een Britse rechter veroordeelde Bates in 1979 tot zestien keer levenslang voor de moord op tien mensen. Maar acht maanden geleden werd Bates vanwege zijn goed gedrag op vrije voeten gesteld. Gisteren ontstond even de vrees dat de IRA verantwoordelijk was voor zijn executie, wat waarschijnlijk geleid zou hebben tot een rechtstreekse oorlog tussen de Noord-Ierse paramilitaire groepen. Maar al snel bleek dat het om een vergeldingsactie uit zijn eigen kamp ging. Bates had twintig jaar geleden James Moorhead, lid van de protestantse terreurorganisatie Ulster Volunteer Force, vermoord.