Hongkong in de rij voor een 'Chinees' paspoort

HONGKONG, 12 JUNI. De Immigratiedienst van Hongkong heeft gisteren zijn kantoren geopend voor de aanvraag van het nieuwe paspoort van de 'Hongkong Speciale Administratieve Regio van de Volksrepubliek China', zoals de Britse kroonkolonie na de overdracht op 30 juni/1 juli aan China gaat heten. De eerste dag werden op het hoofdkantoor meer dan 100.000 aanvraagformulieren opgehaald, en op de talrijke bijkantoren nog eens vele tienduizenden.

In het kosmopolitische Hongkong heeft ongeveer eenvijfde van de 6,3 miljoen inwoners buitenlandse paspoorten, waaronder normale Britse paspoorten met recht op ingezetenschap in het Verenigd Koninkrijk. Verder zijn er drie andere reisdocumenten, waaronder het British Dependent Territory Citizens Passport (BDTC) dat op 30 juni vervalt, het British Nationality Overseas Passport (BNO), waarvan er 3,4 miljoen zijn, en het Hongkongse Certificate of Identity voor statenloze vluchtelingen uit China. De BDTC en de BNO gaven (en geven) geen recht op ingezetenschap in Groot-Brittannië. Het zijn de houders van de BDTC-paspoorten die zich nu moeten haasten om niet zonder reisdocument te zitten. BDTC-paspoorthouders hadden tot voor kort de kans om een BNO-paspoort aan te vragen, maar ongeveer 500.000 mensen zijn dat vergeten of hebben het om andere redenen niet gedaan. Vele Hongkong-Chinezen geven de voorkeur aan een BNO-paspoort boven het nieuwe SAR-paspoort omdat het visum-vrije toegang tot de meeste landen in de wereld geeft en de waarde van het SAR-paspoort nog niet duidelijk vaststaat. Tot dusver hebben 17 landen waaronder Groot-Brittannie, Canada en Singapore bekendgemaakt dat het SAR-paspoort visum-vrije toegang zal geven. Vice-president Leon Brittan van de Europese Commissie heeft onlangs in een nota voorgesteld dat Hongkong-Chinezen als een aparte categorie moeten worden beschouwd en niet als burgers van China. Brittan wil dat het SAR-paspoort ook visum-vrije toegang tot de 15 EU-lidstaten gaat geven. Tijdens de Europese top in Amsterdam zal daarover volgende week een beslissing worden genomen. Sommige lidstaten, zoals bijvoorbeeld Spanje, hebben bedenkingen omdat zij vrezen dat vastelands-Chinezen via corrupte netwerken het SAR-paspoort zullen bemachtigen en dat dit de EU zal openen voor een stortvloed van Chinezen uit de Volksrepubliek die zich via Hongkong in Europa willen vestigen.

De directeur van de Immigratiedienst van Hongkong, Regina Ip, verzekerde echter dat de SAR-paspoorten door de SAR en niet door China zullen worden uitgegeven en gemaakt worden met geavanceerde anti-vervalsingstechnologie.

Een huisvrouw, Wong Pang-yuen, die in 1962 uit China naar Hongkong was gevlucht, zei dat zij nooit in aanmerking was gekomen voor een BNO-paspoort, maar dat zij nu trots een SAR-paspoort zou aanvaarden. “China is een totaal ander land geworden.”