A Dutch Miracle

Met stijgende verbazing heb ik de bespreking van het Globe-album 'A Dutch Miracle' in de CD-rubriek van 2 juni gelezen. Als medesamensteller van deze box vol historische opnamen uit de Holland Festivals van de afgelopen vijftig jaar en als schrijver van het tekstboek dwingt Paul Luttikhuis me een aantal onjuistheden te corrigeren.

In de eerste plaats heeft Teresa Berganza in Nederland nóóit in een HF-voorstelling met Verdi's Falstaff gestaan, zoals wordt beweerd. Waar Luttikhuis dit 'feit' vandaan haalt is me een raadsel. Hij zal in de war zijn met die andere komische opera: Il Barbiere di Siviglia van Rossini, waaruit een duet is geselecteerd met naast de Spaanse mezzo ook de onvergetelijke bariton Renato Capecchi.

Nog bonter maakt Luttikhuis het als de grootste vondst uit het album aan de orde komt: de verloren gewaande uitvoering van Mahlers Vierde symfonie, gespeeld door het Concertgebouworkest onder leiding van Bruno Walter met de jonge Elisabeth Schwarzkopf als soliste. Een opname die op 6 juni 1952 in het Scheveningse Kurhaus werd gemaakt. Zelfs Mahler- en Concertgebouw(orkest)vorsers meenden dat deze registratie verloren was gegaan. Zoals - naar alle waarschijnlijkheid - wel het geval is met de radio-opname die vier jaar eerder in Amsterdam werd gemaakt van Mahlers Lied von der Erde onder George Szell met Kathleen Ferrier en Julius Patzak als vocale solisten.

Luttikhuis schrijft over 'onze' Vierde met Walter en Schwarzkopf. “Deze opname is terecht integraal op de cd's gezet. Het bestaan ervan is overigens te danken aan een vergissing van een radiomedewerker. Gewoonlijkwerden de banden - tenminste als er geen Nederlandse muziek op stond - na uitzending gewist. Mahlers Vierde symfonie bleef bewaard omdat de uitvoering volgde op een opname met een werk van Johan Wagenaar”.

Dit is echt onzin. Luttikhuis haalt de concerten van Szell (1948) en Walter (1952) door elkaar. Bovendien heeft hij kennelijk mijn toelichting in het boekje bij 'A Dutch Miracle' niet gelezen. Want dan had hij op pagina 32 kunnen zien dat het concert van Bruno Walter grotendeels bewaard is gebleven (alleen Don Juan van Strauss ontbreekt) doordat Radio Nederland Wereldomroep een uitzending moest verzorgen voor de Franse omroep, die dit HollandFestivalconcert wilde overnemen. Op de oorspronkelijke glasplaten, die naderhand zijn overgezet op band, is een Frans sprekende Karel Prior te horen en is eveneens vastgelegd hoe Walter vòòr de Veertigste symfonie van Mozart een curieus geïnstrumenteerde versie van het Wilhelmus dirigeert. Johan Wagenaar komt in dit verhaal niet voor, want die stond in 1948 op het programma met Szell.