West-Europa voor gas afhankelijker van zuiden

KOPENHAGEN, 11 JUNI. In de sterk groeiende vraag naar aardgas in West-Europa zal voorlopig vooral via zuidelijke landen worden voorzien, zoals Algerije, Libië, Iran en Turkmenistan. Dure gasprojecten als in het Jamal-schiereiland in Noord-Siberië zullen worden uitgesteld.

Dat voorspelt Geert Greving, exportmanager van de Nederlandse Gasunie. Op de internationale gasconferentie in Kopenhagen presenteerde hij gisteren een nieuwe kaart met cijfers over de Europese gasmarkt.

Vanaf het jaar 2005 ontstaat een tekort aan gas in West-Europa, dat binnen vijf jaar groeit tot bijna 100 miljard kubieke meter per jaar. Dat is meer dan de hele Nederlandse jaarproductie.

De belangrijkste Europese productielanden Nederland, Noorwegen en Groot-Brittannië kunnen die extra vraag niet meer aan en het gas zal dus over steeds grotere afstanden moeten worden aangevoerd. De kosten variëren dan van 45 dollar per duizend kubieke meter voor aardgas uit Algerije tot tweemaal zoveel als het uit Noord-Siberië moet komen.

Gazprom, de grote Russische producent, zal zijn export uit Midden-Rusland sterk opvoeren. Voor de Europese Unie leidt de nieuwe situatie tot een “schokkende conclusie”, zei Greving: “zij wordt voor 50 tot 60 procent van haar gasvraag afhankelijk van de Russen.

Afhankelijk van de afstanden waarover het vervoerd moet worden zal aardgas in het begin van de volgende eeuw al sterk in prijs stijgen. Volgens Greving heeft de liberalisering van de Europese markt slechts een tijdelijk en relatief gering drukkende werking op deze prijsstijging. Overheersend zullen de kosten zijn voor nieuwe investeringen in pijpleidingen en installaties die in 1990 voor Europa al zijn geraamd op 2 biljoen (2000 miljard) gulden.

Gasunie heeft berekend dat de groeiende vraag naar aardgas ook gepaard gaat met extra noodzaak tot opslagcapaciteit op het Europese continent van in totaal 37,5 miljoen kubieke meter.

Opslag van gas onder druk, ondergronds of bovengronds, is belangrijk om tijdens de piekvraag in koude winters alle klanten te kunnen bedienen. Opslagvoorzieningen, zoals Nederland er nu drie kent (velden bij Grijpskerk in Groningen, Langeloo bij Assen en bij Alkmaar), zijn ook veel goedkoper dan het afstemmen van de productiecapaciteit op de hoogste vraag in de winter, aldus Geert Greving.

Gasunie zal als toekomstige gashandelaar ook aan haar exportklanten de snelle productie in de winter uit opslag als een service aanbieden. Vooral in Midden-Europa, waar veel huishoudens op het gasnet zijn aangesloten, bestaat grote behoefte aan deze zogenoemde 'swing' productiecapaciteit, die snel kan voorzien in extra vraag door benutting van de opgeslagen gasvoorraad.

De buurlanden Duitsland, Groot-Brittannië en Frankrijk hebben slechts beperkte mogelijkheden tot opslag en zullen daarom naar verwachting in de toekomst ook belangstelling tonen voor deze service, verwacht Gasunie.

Het bedrijf begint vanaf het jaar 2000 de Nederlandse gasreserves aan te vullen met 4 miljard kubieke meter per jaar uit Rusland, een hoeveelheid die ook snel vergroot kan worden. Op den duur kan Nederland een verdeelpunt worden voor Russisch gas dat in de zomer in opslagvelden wordt gepompt en in de winter wordt verkocht.