'Supertanker Microsoft heeft niets aan scherpte ingeboet'

NEW YORK, 11 JUNI. Software-gigant Microsoft, gevestigd in Redmond in de staat Washington, nam eind 1995 een belang in de nieuwe filmstudio SKG Dreamworks om samen computerspelletjes te ontwikkelen. Het bedrijf deed in dezelfde tijd een poging Intuit, de softwaremaker, over te nemen. Het begon samen met NBC in een joint-venture een kabeltelevisiezender die via tv en Internet uitzendt, MSNBC geheten en maakte intern de grootste zwenking sinds zijn ontstaan: alles stond vanaf december 1995 opeens in het teken van Internet.

Microsoft heeft naar verluidt ook nog geprobeerd om PointCast over te nemen, maar dat bedrijf heeft bedankt. Pointcast is een bedrijf dat push technology maakt. Dat is de software die Internet voor gebruikers hapklaar maakt en ze zelfs kan bedienen met vaste items die hen interesseren. Microsoft ontwikkelt die technologie nu zelf. Onlangs nam Microsoft het bedrijf WebTV over voor 425 miljoen dollar en deze week werd bekend dat het voor 1 miljard dollar een belang neemt in kabelexploitant Comcast, het vierde kabelbedrijf in de VS. Tot slot was er vorige week ook nog het gerucht dat Microsoft uit de toegangsactiviteiten tot Internet zou gaan en alleen maar inhoudelijke diensten zou gaan verzorgen.

Het bedrijf sluit eind deze maand zijn boeken voor het fiscale jaar 1997 en zal uitkomen op meer dan 11 miljard dollar omzet. Microsoft zal een nieuwe recordomzet en -winst melden, zo veel staat vast. Wat is Microsoft precies aan het doen? Zijn ze op zoveel mogelijk verschillende paarden aan het wedden? En doen ze dat uit angst de boot te missen? Of heeft het bedrijf nog steeds een duidelijke strategie met een vastomlijnd doel voor ogen?

“Microsoft is beslist nog steeds doelgericht bezig”, zegt Bob Lewin, Microsoft-analist bij Dataquest, tegenwoordig een onderdeel van de Gartner Group. “Ze zijn nog steeds duidelijk in wat ze doen. Misschien bewandelen ze verschillende wegen tegelijk, op weg naar dat doel maar in mijn optiek is Microsoft nog altijd geïnteresseerd in alles wat met informatieverstrekking aan het individu te maken heeft.”

Het medium dat daarvoor wordt gebruikt is nu bij voorkeur Internet. Microsoft kwam pas laat tot het besef dat het Internet populairder werd. Bill Gates en zijn adjudant Nathan Myhrvold hebben lang getwijfeld aan de toekomst van Internet. Toen Gates' boek The Road Ahead verscheen in het najaar van 1995 kwam het Internet daar maar zijdelings in voor. Keer op keer legt Gates in het boek aan de lezer uit dat Internet een soort voorloper is van de information highway. Netscape kwam niet in het verhaal voor en Java evenmin. Het boek was bij publicatie al verouderd. Terwijl de kritieken verschenen maakte Microsoft een draai van 180 graden. Begin december 1995 omhelsde het bedrijf Internet en nam het Java, een softwaretaal van Sun Microsystems, in licentie. Sindsdien is Microsoft bezig aan een inhaalrace.

“Microsoft is goed bezig met het heruitvinden van zichzelf”, aldus Lewin. “Vooral op het gebied van Internet, Intranet software - terwijl ze aan de andere kant ook niets van hun vuur hebben verloren op het gebied van hun andere softwareproducten.” De kernactiviteiten van Microsoft zijn volgens Lewin nog altijd ijzersterk. In vergelijking met Lotus, Netscape en Novell, die de grootste concurrenten zijn van Microsoft op het gebied van bedrijfssoftware, Internetsoftware en networking is Microsoft de spreekwoordelijke supertanker die maar langzaam door de bocht gaat.

Het bedrijf ziet nu ook duidelijk de groei van Internet en groeiende bandbreedte. Internet wordt steeds interessanter en steeds meer wijdverspreid naarmate de distributie ervan verbetert. Enerzijds is dat mogelijk door het aantal kanalen te laten groeien, maar ook door de kanalen zelf te verbeteren, dat wil zeggen te verbreden. Telefoonlijnen hebben hun beperkingen en er is daarom een streven om Internet via de kabel toegankelijk te maken. Enerzijds gebeurt dat via kabelmodems, aangesloten op de pc, anderzijds door gebruik te maken van de technologie van WebTV. WebTV levert de technologie voor settopboxen die het mogelijk maken op een gewone televisie op Internet te surfen.

Door de overname van eerst WebTV door Microsoft en nu het nemen van een belang van 11,5 procent in Comcast legt Microsoft zijn kaarten op tafel. Het bedrijf wil niet alleen bedrijf en studeerkamer veroveren, maar ook de huiskamer. Via de televisie en via de kabelexploitant is Microsoft op zoek naar de tweederde van de bevolking die geen pc tot zijn beschikking heeft. De positie van de pc is ook aan het veranderen omdat onlangs de digitale televisie is geïntroduceerd die pc en tv doet versmelten. Een digitaal tv-toestel in de huiskamer brengt Internet dichterbij voor de doorsnee kijker.

“Dit is een poging van ons om de verspreiding van netwerken met een grotere bandbreedte dichterbij te brengen”, aldus Greg Muffei van Microsoft over het belang in Comcast. “Wij hopen dat onze belegging anderen ertoe brengt meer te investeren in broadband.” Hoewel de strategie duidelijk lijkt, zegt analist Lewin dat het te vroeg is om conclusies te trekken. De markt en de technologie veranderen zo snel dat van bedrijven voortdurend snelle aanpassingen worden geëist. “Microsoft moet een paar dingen nog goed uit zien te werken”, aldus Lewin. “Op de markt voor bedrijven heeft het bedrijf geen duidelijke strategie, met name als we kijken naar de bedrijfssoftwareproducten. De visie op de toekomst in het algemeen en de strategie zijn niet voldoende ontwikkeld. Ik denk dat het bedrijf wat meer tijd nodig heeft.”

Niettemin dendert Microsoft door.

STRATEGIeSoms heeft Microsoft veel weg van een groot, ongeleid projectiel. Het bedrijf koopt hier een belang, neemt daar een bedrijf over en investeert contanten. Heeft het bedrijf daarbij wel een duidelijk doel voor ogen?

Pagina 19: Microsoft verslapt niet, deinst niet terug

Het heeft een belang genomen in Comcast en heeft nog steeds zo'n acht miljard dollar in kas. Het bedrijf doet alsof het wel weet waar het heen gaat. Het heeft 50 procent in een kabelzender, 11,5 procent in een kabelexploitant, 15 procent in een Internettoegangverschaffer (UUNet Technologies) en 100 procent van WebTV. Daarnaast heeft topman Bill Gates persoonlijk een belang van 30 procent in Teledesic, een bedrijf dat een satellietennet voor wereldwijde communicatie opzet. Of we Microsoft in de toekomst een softwaregigant, een informatietechnologie of een mediaconcern moeten gaan noemen blijft de vraag.

Niettemin vindt Lewin dat Microsoft nog niets van zijn Sturm und Drang heeft verloren. “Het bedrijf mag af en toe zijn koers bijstellen maar dat doet niets af aan de dynamiek die het nog steeds heeft”, zegt hij. “Het verslapt niet, het deinst niet terug. Soms gedraagt het zich verwarrend en is het zelf in de war maar ze hebben nog niets van hun oude scherpte verloren.”