Spanning van slagen of zakken is er een beetje af

Vandaag hebben 217.903 scholieren gehoord of ze zijn geslaagd voor het eindexamen. Ook een her of vol overgave een zoen.

AMSTERDAM, 11 JUNI. Om precies vijf over vier gistermiddag kreeg VWO-leerling Yvonne Vos (18) een “hartverlamming”. De leraren zouden na vier uur 's middags alle zakkers bellen en nu ging de telefoon. “Het was zo'n telemarketingbureau, of we wilden beleggen. Godzijdank was het niet de school. Later bleek dat ik met mijn ouders voor niets heb zitten zweten, alle zakkers hadden ze om drie uur al gebeld.” Yvonne heeft in de aula van het Amsterdamse Damstede College net haar cijferlijst onder ogen gekregen. “Niet slecht”, zegt een leraar in het voorbijgaan “maar ik had niet anders verwacht.” Gemiddeld behaalde zij een zeven.

Gisteravond, vanochtend en vanmiddag hebben 217.903 scholieren gehoord of ze zijn geslaagd voor het eindexamen. Elke school bepaalt zelf op welk tijdstip de leerlingen worden inlicht. Op het Damstede College druppelen vanochtend de Havo- en VWO-eindexamenkandidaten binnen. Henk Galenkamp en zijn collega's vangen de 20 Havo-zakkers en 20 VWO-zakkers op, die elkaar op matte toon begroeten met de openingszin: “Jij ook een her'?”

In een klein, warm kamertje nemen de leraren de cijferlijsten door met elke gezakte leerling. Met grote precizie hebben docenten van te voren uitgerekend welk vak de leerling moet overdoen - iedereen mag eén vak herkansen - om het meeste kans te maken op een hoger cijfergemiddelde. Die zijn voor gezakte leerlingen van levensbelang, maar slagingspercentages voor scholen tegenwoordig evenzeer. De concurrentieslag tussen scholen in grote steden vraagt om hoge output. Galenkamp: “We bekommeren ons natuurlijk ook om het verdriet van iemand die zakt, maar dat was vooral gistermiddag aan de orde toen we iedereen belden.”

In de aula verzamelen steeds meer kandidaten zich. Meisjes die zijn geslaagd (80 Havo-leerlingen en 35 VWO-ers) vliegen elkaar om de nek. De sociaal meest handige jongens - wijde tuinbroeken, felgekleurde rugzakjes en gebruinde hoofden - zoenen de meisjes met overgave op de wangen. Hun minder vlotte leeftijdsgenoten steken duimen op en slaan elkaar gemoedelijk op de schouder. Vlot of niet, ze gaan bijna allemaal informatica, economie of een aanverwante HBO-studie volgen.

Eigenlijk is de spanning er tegenwoordig af, zegt examencoördinator E. Meijssen. “Dankzij teletekst en Internet kunnen leerlingen goed inschatten of ze slagen of zakken.” Slechts over eén leerling die zakte, was leraar Galenkamp dit jaar verbaasd, omdat die er na zijn tentamens goed voorstond. “Die heeft de multiple choice examenteksten dus verpest. Maar dat was via teletekst al bekend, ver voor de uitslagen gisteren.”

Vijftien jaar geleden reden Meijssen en haar collega's met de auto door de nabijgelegen dorpen Monnikendam en Marken, om alle gezakte kandidaten thuis te bezoeken. “Soms moesten we hele avonden doorbrengen met huilende families, dat was een hele toestand, want vóór Internet of teletekst kwam zakken vaak als een volslagen verrassing. Het ergste was als ik me vergiste in een adres. Dan stond de kandidaat buiten te wachten en dan reed ik per abuis zijn huis voorbij. Die was dolgelukkig, omdàt ik voorbij reed. Totdat ik terugkeerde, en het huis toch had gevonden.”