Week na cruciaal akkoord Bosnië; Serviërs zijn alsnog tegen integratieplan

SARAJEVO, 10 JUNI. De Bosnische Serviërs hebben hun instemming met een belangrijk economisch integratieplan ingetrokken, nog geen week nadat ze zich er - na maanden van moeizaam onderhandelen - mee akkoord hadden verklaard. Het integratieplan is cruciaal voor de wederopbouw van Bosnië en voor het welslagen van een al herhaaldelijk uitgestelde donorconferentie.

Het integratieplan voorziet in de oprichting van een centrale Bosnische bank en een eenheidsmunt. Een week geleden bereikten de Serviërs onder zware druk van de internationale gemeenschap en na maanden van moeizaam overleg een akkoord over het plan. Het akkoord maakte de weg vrij voor de donorconferentie, waarop later deze maand nieuwe gelden voor de wederopbouw van Bosnië moeten worden bijeengebracht.

Gisteren trokken de Serviërs echter hun instemming in, omdat onderdelen van het akkoord strijdig zouden zijn met het akkoord over economische samenwerking dat de Bosnische Serviërs eerder hebben afgesloten met Joegoslavië. Dat zou met name gelden voor de afspraak in het integratieplan over de harmonisatie van de douanetarieven in de beide landsdelen van Bosnië, de Servische Republiek en de moslim-Kroatische federatie.

Het akkoord over economische samenwerking tussen de Servische Republiek en Joegoslavië is door de Bosnische moslims en Kroaten en door de internationale gemeenschap scherp veroordeeld als strijdig met het vredesakkoord van Dayton: omdat de Servische Republiek geen staat is kan ze een dergelijk verdrag niet sluiten, al helemaal niet zonder consultatie of tegen de zin van de moslim-Kroatische federatie en de centrale Bosnische regering. Zelfs in Joegoslavië wordt toegegeven dat het akkoord over samenwerking met de Servische Republiek geen rechtskracht heeft zonder de instemming van het Bosnische parlement - dat die instemming niet heeft gegeven en ook niet zal geven.

De Bosnische Serviërs riskeren door de intrekking van hun instemming met het integratieplan geld van de internationale donorconferentie voor de wederopbouw van hun deel van Bosnië mis te lopen.

Volgens waarnemers in Sarajevo is Radovan Karadzic, de voormalige leider van de Bosnische Serviërs, de drijvende kracht achter de beslissing, de Servische instemming met het integratieplan alsnog in te trekken. Karadzic zou zowel politieke als economische bezwaren hebben tegen het plan - politieke omdat het plan de Servische Republiek inbedt in Bosnië, economische omdat het plan zijn monopolie op de import en verkoop van sigaretten, benzine en bouwmaterialen in de Servische Republiek bedreigt. Karadzic deelt dat monopolie samen met Momcilo Krajišnik, de co-president van Bosnië die - in strijd met de wet en tegen de zin van Biljana Plavšic, de president van de Servische Republiek - namens de Servische Republiek het integratie-akkoord met Joegoslavië heeft ondertekend. (Reuter)