Uitgedunde HMG-directie likt wonden

Het ontslag van topman Huib Boermans van de Holland Media Groep en van bestuurssecretaris Henri Roemer is hard aangekomen. Ook al probeert de uitgedunde HMG-directie er nu de moed in te houden.

HILVERSUM, 10 JUNI. In de zalmroze geschilderde directieburelen van de Holland Media Groep (HMG) hangt het naamplaatje van Huib Boermans nog op de deur van de voorzitterskamer. Binnen brandt geen licht. Boermans is vorige week woensdag met onmiddellijke ingang uit zijn functie ontheven, op beschuldiging van zelfverrijking. De kamer ernaast is wel verlicht. Willem van der Meer de Walcheren heeft samen met collega Patrick Tillieux Boermans' taken overgenomen in de sterk uitgedunde directie van het bedrijf dat de televisiezenders RTL4, RTL5 Nieuws & Weer en Veronica de lucht instuurt. Want behalve Boermans is ook vierde man Henri Roemer, de bestuurssecretaris, de laan uitgestuurd.

“Voor Patrick en mij was het een absolute schok, we hebben het niet zien aankomen,” zegt Van der Meer. Ontkennen dat de plotselinge actie van de aandeelhouders VNU (25 procent), CLT (40) en Veronica (35) te maken heeft met een pakket aandelen dat Boermans en Roemer in het bedrijfje Brokerline hadden, heeft geen zin meer: “Het verhaal ligt toch op straat.”

Brokerline is een dochteronderneming van de Philips-KPN-joint venture Teleworld en de exclusieve leverancier van 06-diensten en teletekst-pagina's aan HMG. Boermans, Roemer, en ook hun toenmalige collega en huidige SBS-baas Freddy Thyes verwierven in 1993 een pakket aandelen dat ze twee jaar later weer voor vijf miljoen gulden verkochten.

Boermans zegt dat hij voor dat belang destijds toestemming heeft gekregen van zijn toenmalige aandeelhouders CLT en VNU. De grote vraag is echter of de aandeelhouders wisten waar ze toestemming voor verleenden. Naar verluidt was het aandelenpakket bedoeld als tegenprestatie in de onderhandelingen tussen HMG en Teleworld over een nieuw contract voor de 06- en teletekstdiensten. Boermans, Roemer en Thyes zouden die aandelen echter in eigen zak hebben gestoken.

Van der Meer zegt er het fijne niet van te weten, bij de beslissende bespreking afgelopen woensdag was hij niet aanwezig: “Het is een zaak tussen aandeelhouders en Boermans en Roemer.” Bovendien was Van der Meer in 1993 nog gewoon algemeen directeur van Veronica, dat toen nog deel uitmaakte van het publieke bestel. De zaak wordt afgehandeld door de aandeelhouders in de personen van Remi Sautter (de nieuwe topman van CLT-Ufa) en Joep Brentjens (van VNU). De derde commissaris, Joop van der Reijden (voorzitter van de Veronica Omroep Organisatie), houdt zich voorshands vooral met de beleidsmatige zaken van HMG bezig. “Hij komt regelmatig even buurten.”

Op de toestemming die de aandeelhouders gaven wil Van der Meer eigenlijk niet reageren: “Je zou je moeten afvragen wat de inhoud van de toestemming was. Tegelijkertijd wist je toch dat je toestemming gaf voor een aandelenbelang aan een bedrijf dat gelieerd was. Het waren geen aandelen in Albert Heijn.” Van der Meer vindt “in het algemeen dat een belang in een leverancier niet kan”. Hoe moet een directielid immers een zakelijke beslissing nemen als hij privé profiteert van het succes van de leverancier? “Maar in dit geval: ik kan niet alle omstandigheden overzien.” Van der Meer wil zijn woorden “absoluut niet veroordelend laten klinken. We hebben altijd een prima samenwerking gehad. Ik ken ze als buitengewoon integere collega's”.

De reden dat Van der Meer nu wil praten is dat er de afgelopen week overal de suggestie is gedaan dat achter de val van Boermans een diepere crisis bij de Holland Media Groep (HMG) schuil zou gaan. De aandeelhouders zouden ontevreden zijn over de gang van zaken bij het bedrijf. Van der Meer noemt het concurrerende station SBS6, dat zich in dergelijke bewoording heeft uitgelaten: “Ik heb tegen directeur Fons van Westerloo gezegd dat ik dat not done vindt. Dat zijn normen die je niet mag overschrijden.”

“Het gaat helemaal niet slecht,” betoogt Van der Meer met enige felheid: “Natuurlijk zouden wij willen dat de reclamemarkt weer zou groeien en dat er een paar concurrenten minder zouden zijn. Maar gezien de omstandigheden gaat het buitengewoon goed met HMG: Veronica zit in de plus en het vernieuwde RTL5 draait bijna break even. Dat nieuws en weer blijkt een hele aardige formule te zijn.” Ook over RTL4 is Van der Meer tevreden, ook al heeft zenderdirecteur René Oosterman in de pers gezegd dat de zender flink moet verjongen om de interesse van adverteerders niet te verliezen. “De inkomsten van RTL4 vallen relatief licht tegen, maar dat is zeker niet zorgwekkend. Je zou in zekere zin iets moeten verjongen. Maar als je al acht jaar in de lucht bent is dat niet zo vreemd. Het zou wel iets frisser en verrassender kunnen zijn, maar de succesformule als familiezender willen we absoluut niet loslaten. RTL4 is nog met afstand de marktleider. Natuurlijk willen aandeelhouders meer hebben, maar dat hoort bij het spel.”

Toch is het mediaconcern vorig jaar fors in de rode cijfers beland. Het eigen jaarverslag mist nog de goedkeuring van de aandeelhouders (“door alle toestanden is er vertraging opgetreden”), uit het jaarverslag van aandeelhouder CLT blijkt echter dat HMG een netto verlies heeft geboekt van 33,2 miljoen gulden. Van der Meer wil dat bedrag relativeren. Volgens hem was het resultaat uit de gewone exploitatie wel positief, zij het zeer miniem. De verliezen zijn volgens Van der Meer het gevolg van bijzondere lasten zoals de aanloopkosten voor Veronica (door CLT geraamd op een dikke 10 miljoen gulden) dat eind 1995 commercieel werd, en de acquisitie van Hitradio Veronica. Verder wijst Van der Meer op de kosten van “het leger advocaten en fiscalisten dat door HMG voortdurend naar Brussel moest worden gestuurd” in de moeizame onderhandelingen met Europees commissaris Van Miert van mededingingszaken.

Een bijzondere verliespost is verder nog ontstaan doordat HMG enkele weken geleden besloten heeft met terugwerkende kracht haar balans op te schonen door een deel van de programmavoorraad af te waarderen. Het gaat daarbij om een bedrag van tientallen miljoenen guldens, zoals onder meer afleveringen van de soap Goede Tijden Slechte Tijden. Die waren weliswaar al uitgezonden, maar bij HMG bestond de gewoonte daarvan slechts 66 2/3 procent van de kosten onmiddellijk in de boeken te zetten. De overige 33 1/3 procent moest worden terugverdiend als er een herhaling werd uitgezonden. Van der Meer benadrukt dat dat een normale manier van boekhouden is: “Maar je moet reëel zijn. Goede Tijden Slechte Tijden kun je wel herhalen, maar als je het in de ochtend moet doen, kun je je afvragen of je die 33 1/3 procent er nog wel uit kunt halen.”

In de toekomst mag dergelijk achterstallig onderhoud niet meer ontstaan. HMG heeft volgens Van der Meer besloten een strikter waarderingsbeleid te gaan hanteren “aangepast aan de omstandigheden”. De kosten van soaps worden voortaan in ieder geval meteen voor een groter deel onmiddellijk in de boeken opgenomen. Hoewel er nog steeds een programmavoorraad op de balans staat, zal die volgens Van der Meer minder kunnen groeien.

En die voorraadproblematiek wordt al helemaal verlicht nu er een strategische alliantie gesloten is met TV10, de zender die een kleine twee jaar geleden opgericht werd door Wegener Arcade en gespecialiseerd is in de herhalingen van oude successen. TV10 neemt programma's over uit de voorraad van RTL4, RTL5 en Veronica, en HMG verkrijgt een optie op 50 procent van de aandelen in TV10. Die optie mag tot het jaar 2001 worden uitgeoefend, HMG koopt dan tegen een vastgestelde prijs het aandelenpakket, terwijl het Amerikaanse Saban de overige 50 procent in handen houdt. Tegen die tijd is Wegener Arcade, dat nu nog 10 procent bezit uitgekocht.

“De nieuwe aandeelhouder Saban wilde die zender uitbouwen. En wij hadden het idee er beter bij te kunnen zijn dan dat de concurrent dat zou doen. Als wij het niet deden, deed een ander het wel”. Van der Meer sluit niet uit dat ook de grote commerciële concurrent SBS6 plannen had in die richting. “Bovendien is het aardig dat we iets van onze reruns kwijt kunnen op de zender.” Beschikkingen van Van Miert in Brussel hebben het dit jaar voor HMG vrijwel onmogelijk gemaakt herhalingen van Veronica en RTL4 op RTL5 te brengen. Deze constructie met TV10 zal volgens Van der Meer niet opnieuw vastlopen op fusie-autoriteiten die vinden dat HMG een te dominante positie in de Nederlandse televisiemarkt inneemt. Volgens de directeur is de toestemming van het ministerie van economische zaken en de fusie-afdeling van Van Miert in Brussel al binnen.