Filebestrijding (2)

De term 'free-ridership' wordt wel gebruikt voor het profiteren door velen van het gedrag van weinigen. Omdat sommige bedrijven hun werknemers zeer flexibel hun werk laten beginnen en eindigen, profiteren werknemers van de bedrijven waar men stipt op tijd werkt mee. Aan de TU Delft ken ik collega's, die steeds vroeger van huis en/of kantoor gaan om files te vermijden.

Uit Dordrecht moet men nu om 6.45 uur vertrekken om de file te vermijden. Sommigen gaan door de vaste file 's avonds op de A20 bij Rotterdam-centrum beginnend en verliezen slechts vijf à tien minuten in die file, die op de A13 al begint. Dit kan alleen door dat anderen steeds vroeger vertrekken.

Ook kan men berekenen dat met sociale beïnvloeding het aanleggen van wegen nog zeer lang (minstens 20 jaar) uitgesteld kan worden. Als men bovendien milieuvriendelijke alternatieven, zoals de fiets slim bevordert (met IJburg en Leino als voorbeelden hoe het niet moet), kan zelfs de aanleg van nieuwe wegen volledig achterwege blijven.

In de Verenigde Staten beginnen op sommige wegen in Californië de files al om 4.00 uur 's morgens. Als we in Nederland files met individueel maximum tien minuten extra reistijd van 6.00 tot 10.00 uur en van 15.00 tot 19.00 uur zouden accepteren kan het wegennet in het West-Nederland nog minstens vijftig procent meer verkeer verwerken in 2010. Wel lijkt het me alleszins redelijk de niet flexibele bedrijven een rekening te bezorgen. Dit kan onder andere door rekeningrijden tussen 7.00 en 9.00 uur te introduceren of 'pay-lanes', zoals in Californië. Met de 'pay-lanes' kan ook het leed van congestie door incidenten en onvoorspelbare files voor bijvoorbeeld handelsreizigers verlicht worden. Dit is misschien niet zo'n positief bericht voor de 'werk-werk-werk'-filosofie van premier Kok c.s. voor de wegenbouw, maar wel voor de milieubeweging om grote open ruimtes, zoals Midden-Delfland, te kunnen behouden.