Bij de Evangelische Omroep loopt het altijd goed af

Van alle programma's op de Nederlandse televisie zijn die van de EO ongetwijfeld de meest herkenbare. Vanuit de EO bezien is dat een niet geringe prestatie, waarvoor men de omroep mag feliciteren, maar in licht van het gehele publieke bestel is er eigenlijk sprake van een intellectueel debacle.

Karel van het Reve heeft eens gezegd dat hij het verdwijnen van de communistische partij ernstig betreurt, omdat hij in de loop der jaren óók gehecht was geraakt aan die rare manier van redeneren. Om diezelfde reden kijk ik altijd graag naar de programma's van de EO. Toen ik in Australië was, ben ik ook onmiddellijk naar de zoo gegaan om het vogelbekdier te zien.

Er zijn verschillende typen EO-programma's, maar een EO-avond zou niet compleet zijn zonder een katharsis of bekering. Dit type programma verloopt altijd volgens een vast stramien. Een man of een vrouw verkeert in nood. Er is geen uitweg meer en zelfmoord lijkt de enige oplossing. Maar dan, ogenschijnlijk toevallig, vindt de in nood verkerende mens ergens in een klein hoekje een boek, dat ogenschijnlijk weer heel toevallig de Bijbel blijkt te zijn. De katharsis treedt in werking en vanaf dat moment gaat alles beter. Vroeger zong men daar halleluja bij, maar tegenwoordig beseft men bij de EO dat het contraproductief is om het er te dik bovenop te leggen.

Het katharsisprogramma dat de EO gisteravond uitzond, heette Brekend Glas. Het was een documentaire over drankgebruik in Ierland. Hoewel Ierland na Schotland het mooiste land van Europa is en drank na seks behoort tot de grote geneugten van het leven, leverde de combinatie Ierland en drank vreemd genoeg alleen maar een hoop treurigheid op. In Brekend Glas vertelde een man hoe hij aan lager wal raakte door drankmisbruik. Aan de litanie leek geen einde te komen en men kan zich voorstellen wat er gebeurde toen het bedrijf van de man ook nog eens in handen kwam van iemand die geen christen was. Pas toen ging het helemaal mis! Een zelfmoordpoging (beelden van een snel stromende rivier) en een lichamelijk ineenstorting (beelden van een ziekenhuiskamertje) moesten er aan te pas komen om de man zijn Bijbeltje te laten vinden. Het was daarna natuurlijk nog vallen en opstaan, maar gelukkig liet het geestelijk herstel niet lang op zich wachten. Dat is ook het mooie van die prachtige EO-programma's, trouwens misschien wel van het hele christendom: het loopt altijd goed af.

Voor de meer filosofisch geïnteresseerden onder u verwijs ik naar de EO-serie Reality. Deze serie verschaft mij meer plezier dan alle cabaretprogramma's van de VARA bij elkaar. Presentator is de reverend Michael Green, die in kleine window-blokjes van de ene hoek van het scherm naar de andere hoek springt. In de jaren zestig en zeventig had je op de televisie nog Malcolm Muggeridge die het debat over de religie een zekere waardigheid wist te geven, maar deze Michael Green is de geborneerdheid zelve. Alleen al wijze waarop Green het woord 'soep' uitsprak, toen hij uitlegde hoe de evolutionisten denken over het ontstaan van het leven. 'Soep, planktonsoep', verduidelijkte Green met een vies gezicht en het leek wel alsof hij zojuist bezoek had gekregen van de SD, die hem onder bedreiging van het pistool gedwongen had een hele pan van die planktonsoep op te drinken.

Het is bijna onmogelijk om bij de serie niet in schaterlachen uit te barsten. Alle grote filosofen en alle grote filosofische systemen worden in statements van 15 à 20 seconden behandeld. Meestal deugt er niets van en als er wel iets van deugt dan blijkt er ten opzichte van het christendom altijd iets te ontbreken. Nietzsche, Plato, begin er niet in. Zij die in het pantheïsme geloven, vliegen weliswaar niet op bezemstelen, maar enge drankjes drinken zij wel en ook eten zij vreemde paddestoelen. Van het spirituele oosten hebben wij niets te verwachten, maar een goed woordje had Green wel over voor Albert Einstein. Die bleek, in zijn oliebolistische visie, dan ook een diep religieus mens te zijn.Reality heeft op het internet een eigen adres (eve.eo.nl). Veel te beleven was er nog niet, maar ik las dat Maurice de Hond op 17 september de EO-site hoogst persoonlijk zal openen. Een aardig schnabbeltje voor onze marktonderzoeker.