Jazz volgens nieuwe formule

Info Jazzradio: 0900-3005060

Jazzmuziek en radio horen bij elkaar. In feite dankt de jazz zijn populariteit in Nederland aan het medium. Jonge jazzliefhebbers waren in begin jaren veertig aan de radio gekluisterd en genoten van muziekprogramma's van beginnende presentatoren als Pete Felleman en later Michiel de Ruyter en Aad Bos. Het was machtig om thuis te luisteren naar optredens waar je niet bij kon zijn. 'Live' aanwezig zijn bij een concert van persoonlijke jazzhelden, met op de achtergrond een lichte ruis en zwijmelen maar. Vandaag de dag kan de jonge generatie op deze manier niet meer bereikt worden. Het vermogen om alles te vergeten en het geduld om urenlang alleen naar de radio te luisteren worden simpelweg niet meer opgebracht.

Zijn jazzmuziek en radio onlosmakelijk met elkaar verbonden of is de combinatie iets van een voorbij verleden? Als het aan het commerciële radiostation Jazzradio ligt het eerste. Maar dan wel volgens een nieuwe formule: een basis van jazz aangevuld met soul, funk, salsa en dance. Afwisselend, anders wordt de beoogde doelgroep, luisteraars tussen 25 en 40 jaar, niet bereikt. “Een moeilijk te vangen categorie”, zegt Stanja van Mierlo, directrice van Jazzradio, het voormalige Eurojazz. “Een categorie die makkelijk wegzapt naar de volgende zender en toch zoekt naar kwaliteit. Bij Jazzradio is jazz de vader van alle goede muziek en zijn kinderen komen vanzelfsprekend ook aan het woord. Want alleen jazz is niet genoeg, de nieuwe generatie luisteraars haakt af. Het frappante hieraan is: breng je in feite dezelfde muziek in de vorm van samples in jazzdance en funk, dan spreekt het ze wel aan. Wij willen ze tevens duidelijk maken waar die muziek vandaan komt en dat er nog meer is.”

Op zondag poogt de jazz-zender de echte jazzliefhebber te bereiken door programma's met vaste presentatoren als Hans Mantel, Skip Voogd en Meta de Vries. Volgens Van Mierlo haakt de echte jazzfreak namelijk doordeweeks af omdat deze weinig bediend wordt op het gebied van bebop en free-jazz.

Bij de publieke omroepen biedt onder andere de VPRO op zondag op Radio 4 jazz in het programma van Vera Vingerhoeds (die vorig jaar oudgediende Aad Bos opvolgde), alsmede in de rubriek van jazz-specialist Pete Felleman in het programma De Avonden op Radio 5. Verder is het aanbod van pure jazz op de radio karig te noemen. Zou dit komen doordat de jazzliefhebber liever concerten bezoekt en compilatie-cd's koopt? Of behoren programma's met alleen pure jazz zo langzamerhand tot het verleden?

“Jazz is, naast een kunstzinnige uiting, een lifestyle geworden”, vindt Jazzradio-presentator Hans Mantel. Als jazz-evangelist probeert hij twijfelaars over de streep te trekken met het programma Jazz Matters dat 'goed genoeg is voor kenners en leuk voor nieuwkomers'. “Het is ín om jazz goed te vinden. En radio is een uitstekend medium voor jazzmuziek, je moet gewoon zoeken naar een goede invalshoek.”

Marktcijfers wijzen uit dat doelgroep de weg naar het jazzstation nog niet helemaal heeft gevonden, alhoewel de zender het afgelopen jaar een omstuimige groei kende. Het marktaandeel is weliswaar laag, maar dat wijt Van Mierlo vooral aan de ontbrekende vaste frequentie. In elke stad zit Jazzradio op een andere plaats op de kabel, wat de relatie tussen zender en luisteraar bemoeilijkt. Een vaste etherfrequentie blijft vooralsnog een vrome wens. “Het is voor de meeste luisteraars zoeken naar de juiste frequentie. We vallen wat dat betreft steeds buiten de boot.”

De belservice, die is ingeroepen om het contact tussen de luisteraar en Jazzradio te versterken, is een aantrekkelijke en educatieve manier om de beller iets bij te brengen in deze muzieksector. Het werkt als volgt: de luisteraar hoort een bepaald stuk en kan na afloop bellen met de diskjockey, die de vragen naar aanleiding van de uitzending beantwoordt. Op deze manier is jazz zeker geen verloren zaak op de radio, het zit 'em gewoon in de manier waarop je het brengt.