Jaarlijks een miljoen minder Russen

MOSKOU, 9 JUNI. Rusland glijdt onherroepelijk af naar een gezondheidscrisis die serieuze demografische gevolgen kan hebben. Dat heeft een groep van Russische artsen zaterdag laten weten.

“Rusland verliest zijn belangrijkste bezit: de burgers”, aldus een verklaring van de groep, die zich Nationaal Pirogov-Congres van Artsen noemt. Pirogov was een 19de-eeuwse chirurg. De verklaring kwam na een conferentie die drie dagen duurde en waaraan 1.700 artsen deelnamen.

Volgens de artsen is het geboortecijfer in Rusland 1,6 keer zo laag als het sterftecijfer en is de resulterende afname van de bevolking “nooit eerder in vredestijd vertoond”. Volgens de statistieken neemt de bevolking van 150 miljoen zielen elk jaar met naar schatting een miljoen af. Eenderde van de sterfgevallen in Rusland betreft mensen die de pensioengerechtigde leeftijd nog niet hebben bereikt.

De economische neergang sinds de ineenstorting van de Sovjet-Unie in 1991 heeft verstrekkende gevolgen voor de gezondheid van de burgers en voor de gezondheidsdienst. De gemiddelde Russische man heeft een levensverwachting van 58 jaar - vijftien jaar minder dan de gemiddelde man in West-Europa. Honderd jaar geleden was de gemiddelde levensverwachting van de Russische man hoger dan nu. Volgens de artsen kan maar 54 procent van de mannen die ouder zijn dan zestien erop rekenen zijn zestigste verjaardag te halen; aan het eind van de vorige eeuw was dat percentage nog 56. (Reuter, AFP, AP)

Een onzer redacteuren voegt hieraan toe: Ongelukken en vergiftiging door alcohol van slechte kwaliteit zijn de belangrijkste doodsoorzaken bij mannen in Rusland. In 1994 stierven 400.000 Russen aan de gevolgen van alcoholgebruik.De gemiddelde consumptie van alcohol per hoofd van de bevolking is in de afgelopen jaren verdubbeld tot dertien liter pure alcohol. Internationaal geldt een consumptie van acht liter als gevaarlijk voor het voortbestaan van een natie.

Daarbij komt dat het geboortecijfer sterk is gedaald - van zeventien per duizend inwoners in 1985 tot negen per duizend in 1996 - als gevolg van pessimisme over en gebrek aan vertrouwen in de toekomst. Het geboortecijfer wordt algemeen gezien als barometer van 'de stemming van de natie'. In 1990 was het geboortecijfer nog 14,5 per duizend. Het Amerikaanse geboortecijfer is vijftien per duizend inwoners. De gemiddelde Russische vrouw krijgt in haar leven nog maar 1,3 kinderen. Er stierven 661.000 mensen meer dan er werden geboren. In grote steden als Moskou en St. Petersburg is het geboortecijfer nog lager: respectievelijk 7,2 en 6,7 per duizend inwoners. Ook het aantal huwelijken daalt snel. In de eerste acht maanden van 1996 werden 575.000 huwelijken gesloten, 14,2 procent minder dan jaar eerder. Het aantal echtscheidingen neemt ook af, maar is nog altijd zeer hoog. Van elke duizend huwelijken eindigen er 673 in een echtscheiding. De bevolking van Rusland is nu nog de zesde in de wereld, maar in het jaar 2000 zullen er in Pakistan meer mensen wonen dan in Rusland.