Akkoord met VS over grotere militaire rol Japan

TOKIO, 9 JUNI. De Verenigde Staten en Japan hebben overeenstemming bereikt over een grotere militaire rol van Japan in het geval van een conflict in Oost-Azië. Afgelopen zaterdag publiceerden beide landen een interim-rapport van deze strekking over herziening van de uit 1978 daterende richtlijnen voor Japans-Amerikaanse Defensie Samenwerking.

Deze richtlijnen zijn een praktische uitwerking van de verplichtingen die voortvloeien uit het veiligheidsverdag tussen beide landen. Tot dusver houdt dit verdrag vooral in dat de VS Japan verdedigen in het geval van een invasie. Japan is daarentegen niet verplicht enige actie te ondernemen indien de VS buiten het Japanse grondgebied in een gewapend conflict raken. Met het einde van de Koude Oorlog is de kans op een invasie van Japan echter aanmerkelijk afgenomen, terwijl potentiële regionale brandhaarden buiten Japans grondgebied, zoals Korea of Taiwan, blijven voortbestaan.

De nieuwe richtlijnen gebieden Japan de VS bij een gewapend conflict vrijwel alle denkbare steun te geven afgezien van gewapend optreden. Zo zal Japan Amerikaanse schepen in internationale wateren bevoorraden, helpen met evacuatie van vluchtelingen, mijnenvegen in internationele wateren, faciliteiten als vliegvelden geheel beschikbaar stellen en zal de informatie uitwisseling tussen beide landen worden versterkt.

China heeft direct protest geuit tegen de voorstellen. Een hoge Chinese militair noemde versterking van het Japans-Amerikaanse verdrag een uiting van “Koude-Oorlogsdenken”, aldus een groep Japanse parlementariërs die dit weekeinde op bezoek was in Peking. Volgens de Chinese militair zouden zorgen over Noord-Korea in het geheel niet nodig zijn omdat leider Kim Jong-il de macht stevig in handen heeft. In buurland Zuid-Korea is in eerste instantie door een anonieme overheidsfunctionaris positief gereageerd omdat Japan meer zal bijdragen in een conflict met Noord-Korea, zo berichtte het Zuidkoreaanse persbureau Yonhap dit weekeinde. Japan stuurt binnenkort missies naar China en Zuid-Korea om uitleg te geven over de Japans-Amerikaanse onderhandelingen.

In Japan roept vandaag de grootste krant, de Yomiuri, op tot een grondig debat over het interimrapport wegens de “grondwettelijke grijze zone” rond gewapend optreden van het land. De door de VS opgestelde grondwet van Japan uit 1947 verbiedt eigenlijk het bestaan van een leger, maar de huidige interpretatie staat het bestaan wel toe zolang het slechts dient voor “zelf-bescherming”. De “grijze zone” duidt op de vraag welke activiteiten nog als “zelf-bescherming” zijn aan te duiden, zoals bijvoorbeeld steun aan Amerikaanse acties op het Koreaanse schiereiland. Velen in Japan menen dat het tijd is de grondwet te wijzigen om duidelijkheid te scheppen in de defensie-activiteiten van het land. Het zaterdag gepubliceerde Japans-Amerikaanse interimrapport moet in de herfst van dit jaar leiden tot een definitieve herziening van de defensie-richtlijnen.