Hollands Dagboek

Marilyn Dornbush is de echtgenote van Terry Dornbush, sinds 1994 Amerikaans ambassadeur in Nederland. Zij is doctor in de kinderneuropsychologie en heeft als gastdocent gewerkt aan de European Graduate School of Child Neuropsychology van de Vrije Universiteit. Zij en haar man hebben drie kinderen en vijf kleinkinderen. Vorige week ontvingen de heer en mevrouw Dornbush president Clinton en de First Lady tijdens hun bezoek aan Nederland.

Dinsdag 27 mei

Een spannende dag die ik nooit zal vergeten. Samen met Terry de First Lady bij haar aankomst op het vliegveld welkom geheten. Terwijl zij even van haar lange reis uitrustte en zich omkleedde voor een dagje Amsterdam, hebben wij gauw de namen van de Nederlandse mensen die zij zou ontmoeten in fonetisch schrift omgezet.

In de officiële stoet mee naar de Aula van de Universiteit van Amsterdam. De lezing van mevrouw Clinton was voortreffelijk. Het ging over democratie en de behoefte aan een beter leven voor kinderen en vrouwen over de gehele wereld. Verfrissend om de waarde van vrouwen onderstreept te zien.

Een lunch aangeboden door mevrouw Kok op de rondvaartboot, bijgewoond door eregast prinses Margriet en gasten uit de wereld van cultuur, onderwijs, overheid en de gemeente Amsterdam. Een speciale rondleiding door het Rijksmuseum met de nieuwe directeur, Ronald de Leeuw, en daarna een rondleiding door het Anne Frank Huis. Na het officiële programma is een klein groepje met mevrouw Clinton meegegaan voor een laat bezoek aan het Van Gogh Museum.

De First Lady wilde naar de Keukenhof om de Hillary Clinton-tulp in de natuur te zien. Een paar weken voor haar bezoek hadden wij met Leo Berbee, een tuinder in de buurt van Lisse, afgesproken de Hillary Clinton-tulp (gedoopt in 1994 in Washington, ten huize van de Nederlandse ambassadeur en mevrouw Jacobovits de Szeged) op ijs te zetten zodat hij nog in bloei zou zijn, mocht mevrouw Clinton nog genoeg energie hebben voor een bezoek aan de Keukenhof. Nog snel gebeld met directeur Van Os om hem te zeggen dat het doorging.

Wij moesten de officiële stoet naar de Keukenhof verlaten bij de afslag Schiphol om op tijd te zijn voor de aankomst van het presidentiële vliegtuig. Maar twintig minuutjes om me op te frissen en een kopje thee te drinken voordat wij naar de landingsbaan gingen. De Air Force One uit de lucht aan te zien komen... ik kreeg er kippenvel van. De deur ging open en daar stonden onze president en de minister van Buitenlandse Zaken, Madeleine Albright. Wij waren de eersten om hen te verwelkomen in Nederland. Na de ontvangst per helikopter naar Den Haag. Bij het opstijgen zagen wij 'Dutch Farmers Welcome Mr. Clinton' uitgemaaid in een veld.

Na de landing op het Malieveld zijn wij in de presidentiële stoet naar het paleis Noordeinde gereden. Er stonden massa's mensen zwaaiend en juichend langs de route. De ceremonie op het paleis deed mij denken aan de dag dat Terry er zijn geloofsbrieven aan de koningin had overhandigd. De rode loper liep van het paleis tot het podium waarop de koningin en de president stonden, terwijl het Koninklijke Muziekkorps de Amerikaanse en Nederlandse volksliederen speelde. Na het inspecteren van de wacht zijn de Clintons met de koningin, prins Claus, premier en mevrouw Kok het paleis binnengegaan om een glas champagne te drinken. Samen met ambassadeur en mevrouw Jacobovits de Szeged en nog andere functionarissen in de foyer een glas champagne gedronken. De koningin en de Clintons zijn het balkon opgegaan om de enthousiaste menigte te groeten die zich voor het paleis Noordeinde had verzameld.

Woensdag

Naar de control room van de First Lady gegaan om mevrouw Clinton te vergezellen als zij nog een informele wandeling door Den Haag wou maken. Terwijl ik wachtte heb ik de Nederlandse kranten gekocht om de verslagen over het bezoek aan Amsterdam te lezen. De artikelen waren op één na positief. Daarin werd geklaagd over haar kapsel en nog wat andere irrelevante details. Ik begrijp de Nederlandse en Amerikaanse verslaggevers niet die de behoefte hebben om denigrerend te doen over zoiets moois als het bezoek van de First Lady aan Amsterdam. Ze was zo warm en gracieus en nam de tijd om tegen iedereen die ze ontmoette, iets positiefs te zeggen. Zij was bijzonder attent en zeer geïnteresseerd en stelde overal waar ze kwam veel grondige vragen. Later op de ochtend heeft mevrouw Clinton besloten dat de door de koningin aangeboden lunch op het paleis Noordeinde het eerste onderdeel van haar programma voor die dag zou zijn.

Terug naar de residentie om op Terry te wachten die mee was naar de vergadering met mevrouw Arbour, hoofdaanklager van het International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia. Net op tijd voor de persconferentie van de minister van Buitenlandse Zaken. In de officiële stoet terug naar het Binnenhof. Daar voelde ik mij zeer bevoorrecht om in de Ridderzaal samen met staatshoofden en regeringsleiders getuige te zijn van de Herdenking van Vijftig Jaar Marshall Plan. Zeer ontroerd door Gustaaf Sedee die het eind van de oorlog persoonlijk heeft meegemaakt en die dus wist wat voor een steun het Marshall-plan was.

De president en mevr. Clinton op het podium naast de burgemeester en mevrouw Peper, het enthousiasme van de menigte, de Jazz Band van de Amerikaanse School die het nummer speelde van de campagne van Clinton, 'Don't Stop Thinking About Tomorrow': dit alles deed mij denken aan de bijeenkomsten die wij tijdens de verkiezingscampagne in 1992 hadden bijgewoond. Toen de president stopte om handen te schudden begon de menigte zich naar voren te dringen. Een vrouw was zo agressief in haar vastbeslotenheid een foto van de president te maken, dat ik haar uiteindelijk heb gevraagd om op te houden. Wij probeerden onze auto in de officiële stoet te bereiken en ik begon me toch een beetje ongerust te maken.

Het spannendste gedeelte van de dag was waarschijnlijk ons onaangekondigde bezoek aan Delft. Op iedere hoek stond politie. Een man had een t-shirt aan van de campagne en vroeg de president om een handtekening; die kreeg hij ook. De Clintons genoten van de etalages met Delfts blauw; zij hebben van de koningin een tulpenvaas van De Porceleyne Fles cadeau gekregen.

Verwelkomd door de zeer enthousiaste eigenaar van restaurant Het Wapen van Delft. De president met zijn wandelstok de smalle wenteltrap op naar de derde etage van het restaurant dat in 1400 gebouwd is. De president en de First Lady waren helemaal weg van de sfeer: glas-in-loodramen, een open haard met Delftsblauwe tegels, de kleedjes op de tafels - net als in een schilderij van Vermeer. Ze bestelden de specialiteit van het huis: poffertjes en koffie (en geen bier, zoals in de krant stond).

Dit was onze kans om wat tijd met de Clintons alleen door te brengen. We hebben het gehad over Delft, Vermeer, Hugo de Groot (de president had zijn boek gelezen toen hij nog studeerde aan de Georgetown University) en over ons leven in Nederland. Ik heb met mevrouw Clinton gesproken over een onlangs gehouden conferentie op het Witte Huis waar een nieuw onderzoek naar de ontwikkeling van de hersenen van kinderen vanaf hun geboorte tot hun derde jaar werd gepresenteerd en ik heb ook gesproken over mijn werk met kinderen die lijden aan het syndroom van Tourette.

Om tien uur 's avonds heeft plaatsvervangend Chef de Post, William Pope, burgemeester H. van Walsum gebeld om hem te zeggen dat de president van de Verenigde Staten van Amerika op de Markt in Delft was en dat er zich een aardige menigte aan het vormen was. Hij heeft ook gevraagd of de Nieuwe Kerk open kon voor de president. Toen de president het restaurant verliet waren er zoveel mensen om hem heen dat het voor zijn eigen veiligheid nodig was het kleine stukje van het restaurant naar de kerk met de auto te gaan. De organist was net klaar met les geven toen hij hoorde dat de Clintons eraan kwamen. Hij speelde het Amerikaanse volkslied toen de president en de First Lady de kerk binnen liepen. Hij heeft de hele tijd door gespeeld. Toen de Clintons Delft uitreden, stonden er massa's mensen zwaaiend en juichend langs de route.

Donderdag

Nadat de koningin afscheid had genomen van de president en mevrouw Clinton volgde nog een ontmoeting met het ambassadepersoneel op de binnenplaats van het paleis. Ik was bijzonder blij dat het personeel van de residentie ook aanwezig was. Met de officiële stoet naar het Malieveld om met de helikopter naar Schiphol te vliegen. Wij waren de laatsten die afscheid namen van de Clintons en keken toe hoe de Air Force One opsteeg op weg naar Londen.

Terry en ik hadden besloten de ambassade om drie uur te sluiten en een feest te geven voor het personeel en leden van het advance team die hier nog achter waren gebleven. Iedereen heeft zo hard gewerkt aan het bezoek. Het was tijd voor ontspanning! Ben om negen uur mijn bed ingedoken om te lezen, maar ben onmiddellijk in slaap gevallen.

Vrijdag

Tien uur geslapen. Heb de kleinkinderen ansichtkaarten gestuurd met de nieuwe Marshall-planpostzegels erop.

Zaterdag

Twee uur gewandeld over het Noordeinde en de Denneweg. Heb een antieke zilveren vogelkooi gekocht en een miniatuur schoenlepel voor mijn collectie antieke poppen. Naar de openingsvoorstellling van het vijftigste Holland Festival, Een Midzomernachtsdroom, in Carré. Genoten van de muziek, maar besefte waarom ik niet zoveel naar Nederlands theater ga - Shakespeare in het Nederlands was onmogelijk te volgen!

Zondag

Laat opgestaan. Gegymd op de video van Jane Fonda. Met Terry naar de openingsceremonie van het Forum van InterAction in Grand Huis ter Duin in Noordwijk. Gesproken met oud-president en mevrouw Carter die net als wij uit de staat Georgia komen. Stel je voor, tijdens ons verblijf in Nederland hebben we drie van de vijf nog-in-levenzijnde Amerikaanse presidenten en hun echtgenoten ontmoet: Clinton, Carter, en Bush!

Maandag

Gegymd op de video van Jane Fonda. Wat correspondentie beantwoord en het laatste nummer van Newsweek, een speciale editie getiteld 'Uw Kind: Van Geboorte tot drie jaar' aan minister Ritzen van onderwijs gestuurd; had ik beloofd. Hij en mevrouw In't Veld-Koelman, directeur van het Haags Centrum voor Onderwijsbegeleiding (die ik af en toe raadpleeg), waren mijn tafelgenoten bij een Amerikaans diner van het Horeca Onderwijscentrum in Hotel Oranje in Noordwijk.

Dinsdag

Op de koffie geweest bij mevr. Salwa Badawi, echtgenoot van de Egyptische ambassadeur, en daarna een lunch voor voormalig president en mevrouw Jimmy Carter, hun kleinzoon Jason en minister Jan Pronk.

Heb de Nederlandse vertaling van het boek Emotionele Intelligentie van de Amerikaan Daniel Goldman uitgelezen. Ik mis wel vaak mijn fulltime werk als kinderneuropsycholoog. Ik overleg en deel graag informatie met ouders en onderwijzers hier in Nederland. Ik ben Dirk Bakker en Robert Licht, directeuren van de 'European Graduate School of Child Neuropsychology' op de Vrije Universiteit, zeer dankbaar omdat ze de overgang van praktiserend psycholoog naar echtgenote van de ambassadeur makkelijker voor me hebben gemaakt. In 1994 mocht ik de cursus bijwonen en vervolgens hebben ze mij uitgenodigd om te doceren.

Woensdag 4 juni

Verheug me op de voorstelling vanavond van de Rotterdamse Dansgroep in het kader van de Marshall-hulp onder de titel 'The U.S. Connection'. Het programma bevat drie choreografieën van de in New York wonende Nederlandse choreograaf Ton Simons.

Vier uur privéles Nederlands. Mijn huiswerk niet gemaakt, en had de afgelopen dagen zoveel Engels gehoord en gesproken dat ik bijna geen Nederlands meer kon spreken. Gelukkig heb ik een geduldige en flexibele docente. Ik kan de Nederlandse kranten en romans lezen en de tv volgen, maar vloeiend Nederlands spreken blijft een probleem. Nederlanders reageren altijd in het Engels; misschien wel uit beleefdheid, of om behulpzaam te zijn, of misschien wel omdat ik te veel fouten maak en ik te langzaam praat. Maar een dezer dagen zal het me lukken!