Flitsend ontslag HMG-topman: verrijking of ondermaats beleid?

Topman Huib Boermans van de Holland Media Groep werd woensdag door zijn aandeelhouders aan de kant geschoven. Zelfverrijking of slecht beleid?

AMSTERDAM, 7 JUNI. Wie de gebeurtenissen rond het gedwongen vertrek van topman Huib Boermans bij de Holland Media Groep (RTL4, RTL5 en Veronica) van afgelopen week op een rijtje zet, komt onwillekeurig uit bij de vraag in hoeverre de 'Teleworld-affaire' de stok is geweest om de hond mee te slaan. Moest Boermans niet gewoon weg van de nieuwe leiding van grootaandeelhouder CLT en is er een dossiertje uit de kast getrokken om die exit te bespoedigen?

De verbazing was groot bij nagenoeg alle mediawatchers dat het nu juist Boermans (55) moest zijn die tegen de lamp is gelopen vanwege vermeende zelfverrijking. Alom werd hij gezien als een integer persoon, een onkreukbaar mens zelfs, zoals zijn ondernemingsraad het verwoordde.

Helemaal onkreukbaar lijkt Boermans inmiddels niet meer. Hij heeft zelf toegegeven aandelen te hebben gehad in Brokerline, een dochteronderneming van Teleworld, en exlusieve verzorger van 06-lijnen en Teletekst-pagina's voor HMG. Op zichzelf is dat al opmerkelijk: Hoe kun je als bestuur zakelijk onderhandelen met een leverancier als je privé profiteert van de winst van die leverancier?

Dan heeft Boermans een goed antwoord: Mijn aandeelhouders hebben toestemming gegeven voor die aandelentransactie, schreef hij in zijn persverklaring. De mannen die zoveel tijd en energie hebben gestoken in het succes van RTL4 mogen best een beetje extra beloond worden, zo heet het. En als het ten koste gaat van de winst van HMG en dus de bijdrage aan de aandeelhouders, hebben die daar moedwillig voor gekozen en moeten ze nu dus niet zeuren. En dat geldt onverminderd als bij aandeelhouder CLT in de persoon van Sautter inmiddels een hardliner aan het bewind is gekomen.

De grote vraag is echter: waar hebben de aandeelhouders destijds mee ingestemd? Betrokkenen zeggen dat de aandeelhouders inderdaad toestemming hebben verleend aan Boermans, Roemer en de huidige SBS-baas Thyes, aandelen te kopen. 'Gewoon' om mee te kunnen profiteren van de voorspoedige gang van zaken, een soort personeelsoptie, maar dan van een gelieerd bedrijf.

Maar de kneep zit hem in het feit dat aan de toezichthouders essentiële informatie achter zou zijn gehouden. Hen is volgens betrokkenen niet verteld dat die aandelen in Brokerline in 1993 door Teleworld zonder tegenbetaling aan HMG werden gegeven in het kader van de beleid?nieuwe contract-onderhandelingen voor de 06-lijnen en teletekst-pagina's. Zo werd HMG en haar aandeelhouders dus geld onthouden, dat door de drie bestuurders privé werd geïnd toen ze de aandelen twee jaar later voor vijf miljoen gulden weer terugverkochten aan Teleworld. Een ordinaire greep uit de bedrijfskas, zou een kwaadwillende geest kunnen redeneren.

Als deze versie van de gebeurtenissen klopt, en de aandeelhouders zijn daar pas recentelijk van op de hoogte gebracht, hebben ze inderdaad aanleiding genoeg de nog zittende bestuurders met onmiddellijke ingang uit hun functie te ontheffen. De onverbiddelijkheid van de actie om Boermans en Roemer meteen weg te sturen en niet de gelegenheid geven zelf ontslag te nemen is daarvoor ook een aanwijzing. Wie zo snoeihard het mes erin zet moet een waterdichte aanleiding hebben, anders dreigt straks voor de rechter een schadeclaim van ettelijke miljoenen guldens.

Toch lijkt de Teleworld-affaire paradoxaal genoeg tevens de stok geweest om de hond mee te slaan. De aanleiding was hard genoeg, maar het reilen en zeilen bij HMG moest eens tot de val van Boermans leiden. Hij was verantwoordelijk voor een bedrijf in problemen, waar nog geen duidelijk uitzicht op verbetering bestaat.

Wie inzicht wil krijgen in de financiële huishouding van HMG moet van goede huize komen omdat de verslaglegging chaotisch is: aandeelhouder VNU (25 procent) meldde enkele maanden geleden nog dat HMG in 1996 een licht positief resultaat had geboekt. Maar de grootste aandeelhouder, het Luxemburgse CLT meldde voor HMG over 1996, zo bleek eergisteren, een aanzienlijk verlies: 33,2 miljoen gulden. Voor een deel wordt dat verlies verklaard door het afwaarderen van een voorraad waardeloze programma's die nog op de plank lagen.

Op dit moment verkeert zelfs de grote winstmaker RTL4 in de problemen: adverteerders aarzelen om op het station spotjes te plaatsen omdat ze hun interesse verliezen in het vergrijzende publiek van de zender. Met Veronica gaat het veel beter, nadat aanvankelijk de veel te hoog gespannen verwachtingen niet waren waargemaakt, maar de zender zit nog niet in de plus. En RTL5 wordt gedwongen klein gehouden door een beschikking van de Europese Commissie.

Intussen zit HMG vast aan een mega-contract met Endemol. De tv-producent levert tien jaar lang programma's tegen een bedrag van 150 miljoen gulden per jaar. Boermans sloot die overeenkomst af omdat hij bang was dat hij anders zijn 'sterren' zou verliezen. Maar in toenemende mate wordt de vraag gesteld of HMG zich daarmee niet veel te afhankelijk heeft gemaakt van de producent en elke flexibiliteit heeft verloren. Flexibiliteit die nodig is om producenten voor de beste prijs tegen elkaar uit te spelen en te overleven in een markt waar de reclame-inkomsten niet meer groeien en de concurrentie is toegenomen. Evaluerend kunnen aandeelhouders in zo'n situatie tot de conclusie komen dat Boermans onvoldoende heeft geanticipeerd op de bedreigingen voor de onderneming. De zaak rond Teleworld zal ook de aandeelhouders VNU en de Veronica Omroep Organisatie hebben overtuigd.