Financiële vrijheid op het laatste ziekbed

Een verzekering die uitkeert bij ongeneeslijke ziekte, zodat de patiënt zich tot zijn overlijden over geld in ieder geval geen zorgen hoeft te maken. Dat is het idee achter de Critical Illness-verzekering, die in Groot-Brittannië de laatste jaren snel aan populariteit heeft gewonnen.

Ook in Nederland kijken verzekeraars met grote belangstelling naar dit soort produkten. Uit angst voor een golf van maatschappelijke kritiek durven de meesten het echter nog niet aan om de Critical Illness-verzekering in het aanbod op te nemen.

Een Critical Illness-verzekering is in feite gewoon een levensverzekering. Maar terwijl de meeste levensverzekeringen pas uitkeren op het moment dat de verzekerde overlijdt, komt de verzekeraar bij een Critical Illness-verzekering over de brug op het moment dat bij de verzekerde een in de polis omschreven 'kritieke' aandoening of ziekte wordt vastgesteld. Welke ziektes dat zijn, kan per polis verschillen. Bepaalde ziektebeelden komen wel in alle polissen terug, zo schrijft het Verzekerings Magazine deze maand. Daarbij gaat het om kanker, een beroerte of hartaanval, een bypass-operatie, verlies van nierfunctie of een orgaantransplantatie.

De schroom die Nederlandse verzekeraars hebben voor het aanbieden van dit soort verzekeringen is onterecht, stelt consultant K. Roes van het Amsterdamse onderzoeksbureau Teuwen Financial Marketing (TFM). “Ik denk dat er ook in Nederland een markt is voor zo'n verzekering. In Engeland wordt al 40 procent van de hypotheken verkocht in combinatie met een Critical Illness-verzekering. De populariteit daar hangt natuurlijk wel voor een groot deel samen met de verslechteringen in de sociale zekerheid. Mensen zijn bang dat ze bij ziekte slecht verzorgd worden. In Nederland zijn de regelingen nog een stuk beter, maar ook hier wordt de sociale zekerheid verder uitgekleed en ook hier voelen mensen zich gedwongen om steeds meer zaken zelf te regelen.”

Roes begrijpt wel waarom verzekeraars zich zo afwachtend opstellen. “De angst voor maatschappelijke discussie is heel groot. Verzekeraars zijn bang dat mensen zo'n reactie zullen hebben van 'is het in Nederland al zo slecht gesteld met de zorg dat we zulke verzekeringen nodig hebben?' Ze hebben de afgelopen jaren ook gezien hoe gevoelig de politiek op dat soort onderwerpen reageert, bijvoorbeeld in de discussie over kortere wachtlijsten voor mensen met een ziektekosten-verzekering.”

De maatschappelijke druk is niet de enige belemmerende factor, erkent Roes, die bezig is met een onderzoek naar de mogelijkheden voor Critical Illness-verzekeringen in Nederland. Het is ook eenvoudig een kwestie van geld: “Bijna niemand heeft dit soort verzekeringen al in Nederland op de markt gebracht, dus niemand weet of het hier winst of verlies op zal leveren.” In Groot-Brittannië, waar de verzekeringen nu zo'n jaar of tien verkocht worden, is inmiddels ervaring opgedaan met de eerste uitkeringen: “Daar zitten hele jonge mensen bij, dus dan krijg je meteen verzekeraars die zeggen 'zie je wel, dat moeten we niet doen'.”

Een derde niet te verwaarlozen drempel is volgens Roes de acceptatie van nieuwe verzekerden. Immers, aan iemand waarbij kanker in de familie voorkomt, zal de verzekeringsmaatschappij bij voorkeur geen Critical Illness-verzekering verkopen. In Groot-Brittannië mogen verzekeraars bij de polisverstrekking veel meer rekening houden met dergelijke informatie: “Daar vraagt de verzekeraar ook rustig met hoeveel vrouwen je naar bed bent geweest. In Nederland zijn verzekeraars heel terughoudend. Maar dat levert tegelijkertijd voor hen wel een belemmering op om zulke verzekeringen aan te bieden”, aldus Roes.

Wanneer de verzekerde inderdaad ziek wordt en bij de verzekeraar een uitkering claimt, kan nog het probleem opduiken dat net die variant van de ziekte niet onder de verzekering valt of dat de artsen bijvoorbeeld van mening verschillen over de prognoses.

Ondanks de gesignaleerde hindernissen verwacht de TFM-consultant dat ook Nederlandse verzekeraars de komende jaren varianten op de Critical Illness-verzekering zullen gaan aanbieden. “Bijvoorbeeld in een koppeling met arbeidsongeschiktheidsverzekeringen via de werkgever. Wordt de werknemer ongeneeslijk ziek, dan kan bijvoorbeeld een deel van het geld uitgekeerd worden aan de werkgever, die kosten moet maken voor de vervanging, en een deel aan de werknemer.”