Filosofie

In zijn column 'Mijn Zinnen' (Z 24 mei) getiteld 'Beter weten' schrijft De Swaan dat de keuze voor het lidmaatschap van de NSB niet op een redeneerfout berust, maar voortkomt uit handelen “op grond van beginsel, belang, gewoonte en gevoel, een onvoorspelbare en onontwarbare mengeling”.

De filosofie zou daarin geen helderheid kunnen brengen. Het is maar wat men onder filosofie verstaat. Ik wil beweren dat de keuze voor de NSB wel op een redeneerfout berust en het gevolg is van een - onjuiste - filosofie.

Aan toepassing van filosofie is niet te ontkomen. De filosofie die ervan uitgaat dat de wereld om zich heen niet echt bestaat, dat er een ander mystiek bestaan is en dat men in zijn leven het belang van de ander voorrang moet geven boven zijn eigen belang, neemt alle fundamenten weg onder iemands idee van hoe hij in de wereld staat. Het is de filosofie die leidt tot collectivisme en nationalisme en ook tot de NSB.

Filosofie leert over de fysische wereld waarin wij leven, over de juistheid van onze kennis, over wie de resultaten van ons handelen toekomt, en hoe de mensen hun samenleving dienen te organiseren, en over de schoonheid. Alleen met filosofie is de onontwarbare mengeling die leidt tot verkeerde keuzen, te ontwarren. Ik kan mij geen betere basis voor de maatschappijleer en de sociale wetenschappen voorstellen.