Fascinerend portret van een merkwaardige tijd

Prohibition (2), BBC 2, zaterdag 21.15-22.05u. Deel 3 op 14 juni.

In de dertien jaren van de Drooglegging in Amerika, tussen 1920 en 1933, was Dana O'Connell danseres in de beroemde chorus line van de Ziegfeld Follies. Ze wist toen helemaal niet dat drank illegaal was: “Er was overal en altijd drank!” Dana O'Connell is een van de vele ooggetuigen die over hun herinneringen aan dit merkwaardige tijdperk in de Amerikaanse geschiedenis vertellen in de driedelige BBC-serie Prohibition waarvan de tweede en derde afleveringen vanavond en volgende week te zien zijn.

Adviseur van de serie was de Engelse journalist Edward Behr, auteur van het recent verschenen boek Prohibition: Thirteen Years that Changed America. In zijn boek laat hij zien hoe diep de corrumperende invloed van de Drooglegging ging: ondanks de nobele bedoelingen werden de deuren wijd open gezet voor een corruptie die zelfs tot in het Witte Huis doordrong. In de eerste aflevering besteedden Behr en regisseur John Geraint veel zorg aan de illegale praktijken van Joseph Kennedy (de vader van de latere president), Samuel Bronfman (de stichter van het Seagram-imperium) en ook Hiram Walker, van de gelijknamige whisky, krijgt ruime aandacht.

De serie is de BBC op z'n best: smakelijk, levendig en grondig onderbouwd. Een groot deel van de uitzendingen bestaat uit fascinerend archiefmateriaal, zowel foto's als bewegende beelden. We zien smokkelaarsbootjes kratten drank aan land brengen aan de lege stranden van Long Island. We zien de politie triomfantelijk met pikhouwelen vaten stukslaan en flessen op de stoeprand kapot gooien - een man schept met zijn handen gauw een paar slokken op uit de grote plas waarvan we ons de geur alleen maar kunnen inbeelden. Een van de grappigste scenes is het afleveren van een telefonische bestelling: een onschuldig uitziend meisje komt binnen en tilt haar rokken op. In een soort lange onderbroek zijn allemaal vakjes genaaid voor flessen rum, whisky en cognac.

Alle historische figuren passeren de revue: drankfabrikant en -smokkelaar George Remus die in twee jaar tijd multimiljonair werd, maar zijn hand overspeelde en toch in het gevang belandde. De 'Untouchable' Izzy Einstein, een klein rond mannetje dat toch speakeasies en bootleggers te grazen nam door zich dan weer als showartiest te vermommen, dan weer als gokker en zelfs als vrome jood met baard. Natuurlijk komt ook de beruchte Chicago-gangster Al Capone aan de orde, maar nog veel intrigerender in dit verband is zijn broer. Die broer heette in werkelijkheid Vincenzo, maar ging door het leven als Two-Gun Hart, een cowboy die in het westen van het land drankmisbruik te vuur en te zwaard bestreed en angstvallig zijn familiebanden geheim hield, zelfs voor zijn vrouw en kinderen.

Maar degenen die de geschiedenis, en daarmee het programma, werkelijk tot leven brengen, zijn de levende mensen die over die tijd vertellen. Met het hemd open en de benen wijd zit Jo Slovick in zijn tuin te vertellen over zijn tijd bij de Coast Guard, over de rumrunners die met veel snellere boten de kustwacht het nakijken gaven. Dennis Renand herinnert zich hoe de politie telkens weer in de kelder van de kroeg van zijn vader op zoek ging naar de geheime deur, maar toch nooit het mechaniekje tussen de bakstenen vond. Oud-politieman Ed Skelly die nog altijd met een zekere bitterheid terugkijkt op collega's die zich lieten betalen om de andere kant op te kijken. Geen wonder: het nationale Prohibition Bureau had 1.500 agenten die de drie miljoen vierkante mijl van Amerika droog moesten houden. Behalve dat het een kleurrijke episode opleverde, had de Drooglegging nog één voordeel, zegt een andere Ziegfeld girl: de vrouwenemancipatie. “Nu konden ze gewoon naast de mannen zitten drinken!”