Eredivisieclubs jagen op elkaars junioren

In de ongebreidelde jacht naar spelers botsen voetbalclubs uit de eredivise steeds vaker met elkaar. “De wet van de jungle is gaan gelden”, zegt Sparta-voorzitter Van der Burg.

ROTTERDAM, 7 JUNI. De affaire rondom de Costa-Ricaan Ledezma is door Ajax en Feyenoord nauwelijks in der minne geschikt of een nieuw conflict tussen twee clubs houdt de gemoederen in het profvoetbal bezig. Met het inlijven van twee jeugdspelers van Sparta heeft Vitesse de woede gewekt van de Rotterdamse club, die al eerder enkele spelers (Carlos Fortes en Jochem van der Hoeven) en een belangrijk deel van de technische staf (Henk ten Cate, Joop Brand en Mike Snoei) naar stadion Monnikenhuize zag vertrekken.

De 15-jarige Rahmed Mustapha en de 16-jarige Iwan Redan volgden onlangs hun jeugdtrainers Brand en Snoei naar Arnhem. Naar aanleiding hiervan legde Sparta de twee vertrokken coaches symbolisch een maand schorsing op. Daarnaast heeft voorzitter Peter van der Burg een klacht ingediend bij de KNVB en de Eredivisie NV.

Uitgerekend in een periode dat de juridische en fiscale verzelfstandiging van de eredivisie grote solidariteit vraagt, vliegen clubbestuurders elkaar in de haren. Nadat Vitesse al eerder dit seizoen op Spangen inkopen deed, vormt de affaire met de twee jeugdspelers voor Van der Burg de bekende druppel. “Ik was er al zeer boos over dat onze trainer Ten Cate halverwege het seizoen perse naar Vitesse wilde. Vitesse heeft gewoon haar zin doorgedreven, wij moesten het maar accepteren. Nu weer deze affaire. We kunnen er niet veel meer aan doen. Het zal wél van invloed zijn op onze houding bij de totstandkoming van de Eredivisie NV.”

Van der Burg vindt dat Vitesse roofbouw pleegt op zijn club. Bovendien ondermijnen dergelijke incidenten de voorbeeldwerking van de clubs in het betaalde voetbal. “Hoe moet je van de supporters verlangen dat ze zich dienen te gedragen als de clubbestuurders zelf met elkaar ruziën”, vraagt Van der Burg zich af. “De vertegenwoordigers van de clubs kunnen wel tegen elkaar zeggen: we moeten loyaal zijn en streven naar een spannender, sterkere competitie. Ondertussen wordt echter de gedragscode niet nageleefd, zijn de sancties nul, kortom men doet maar. De wet van de jungle is gaan gelden.”

Hij doelt vooral op de ongebreidelde jacht op elkaars spelers, die steeds wildere vormen aanneemt. Het ronselen van jeugdspelers raakt in zwang. “Ik noem het wegwerpgedrag van clubs”, vervolgt Van der Burg. “Dat uit zich in het willekeurig aantrekken van junioren, 'want dat zal wel een goed voetballertje zijn', en na een korte periode mogen ze weer vertrekken. Zo zijn vorig jaar vier spelertjes van onze B-jeugd weggehaald en na een jaar weer gedumpt. Dan krijg je die jongens gefrustreerd terug. De scouts van de concurrentie staan bij de wedstrijden van onze jeugd langs de lijn met de ouders te praten. En nog spelen onze B-junioren tegen Ajax om de landstitel en werden de C- en de D-junioren kampioen in hun groep.”

Volgens Vitesse hebben de Spartanen Mustapha en Redan zichzelf aangemeld. Op Spangen wordt daar weinig geloof aan gehecht. Van der Burg: “Ze hebben Sparta verteld dat ze in Arnhem zijn geweest voor een gesprek, waarbij ook Joop Brand aanwezig was.” De voorzitter van Sparta krijgt bijval van Theo van Seggelen, de voorzitter van de spelersvakbond VVCS die de twee spelers begeleidt. “Het is een schande wat Vitesse met Sparta doet. Ze komen in Arnhem weliswaar in een voetbalschool terecht, maar jeugdspelers kunnen het beste in hun eigen milieu opgroeien”, meent Van Seggelen.

Een conflict zoals tussen Sparta en Vitesse schreeuwt om beschermende maatregelen voor jeugdopleidingen. Maar de clubs konden het daarover nog niet eens worden. Vorige maand heeft de Europese voetbalbond UEFA voorstellen gedaan om met behulp van tv-inkomsten een nieuw fonds te vormen. Hieruit zouden clubs een maximale vergoeding van 200.000 gulden moeten ontvangen voor een jeugdige amateurspeler die naar een buitenlandse club vertrekt. Afgeleid van het model van het UEFA-fonds wil de KNVB een dergelijke regeling instellen voor amateurs c.q. jeugdspelers. Als een prof voor zijn 24ste tussentijds overstapt naar een andere werkgever, ontvangt z'n oude club een vergoeding van zijn nieuwe werkgever. Als een amateur bij een andere club prof wordt gedurende de contractperiode, zal de benadeelde club een compensatie ontvangen uit een speciale pot. Internationaal dus maximaal twee ton, in Nederland wordt gedacht aan een vergoeding tussen 10.000 en 15.000 gulden per opleidingsjaar.

Dit alles lijkt een schrale troost als een speler in werkelijkheid minimaal het tienvoudige waard is, maar veel clubs zien in zo'n regeling toch een redmiddel voor hun jeugdopleiding. Van der Burg: “Als de jungle doorwoekert zullen steeds meer clubs zich afvragen waarom ze nog geld moeten steken in een dure jeugdopleiding. Als je in plaats daarvan goede scouts in dienst neemt, kom je ook een heel eind. Maar dan is er straks geen enkele opleiding meer en zullen we de strijd met het buitenland zeker gaan verliezen.”

Een werkgroep bestaande uit Bouwer (sectiebestuur), Van der Burg (Sparta), Henrichs (Ajax), Van der Velde (Heerenveen), Van Seggelen (spelersraad) en Beenhakker (Vitesse en Coaches Betaald Voetbal) buigt zich de komende maanden over de vergoedingen uit het nieuwe KNVB-fonds. Van Seggelen is sceptisch. “Ik denk dat het niet realiseerbaar is. Als elke club 10.000 gulden stort en Vitesse haalt tien spelers weg bij Sparta, dan hebben ze in Arnhem toch een koopje. Ik zou Vitesse boven het vaste, te storten bedrag ook nog een boete geven voor elke aangetrokken speler. Bijvoorbeeld zes keer 15.000 gulden voor ieder opleidingsjaar, is 90.000 gulden per voetballer en dat keer tien. Negen ton.”

De commissie-Bouwer wil in de voorjaarsvergadering van 1998 een plan in stemming laten brengen. Het nieuwe vergoedingenstelsel ter bescherming van de jeugdopleidingen zou dan in het seizoen '98-'99 van kracht moeten worden. Een voorstel om tot die tijd in een herenakkoord af te spreken geen jeugdspelers van elkaar over te nemen, werd op de jongste algemene vergadering van tafel geveegd. Vooral Vitesse was fel tegen.