Regeringscoalitie Ierland stevent af op een nederlaag

DUBLIN, 6 JUNI. Bij de Ierse parlemenstverkiezingen die vandaag worden gehouden, lijkt de regerende coalitie af te stevenen op een nederlaag. Dat voorspellen in elk geval de bookmakers en opiniepeilers. Bij de laatste meting die in opdracht van het Ierse dagblad Irish Independent werd gehouden, boekte het bondgenootschap van Fine Gael, Labour en Democratic Left maar 40 procent van de stemmen.

De rivaliserende combinatie van Fianna Fail en Progressive Democrats haalde 49 procent. De 2,7 miljoen kiezers kunnen nog tot vanavond tien uur naar de stembus en de uitslag wordt pas zondag verwacht.

Voor Ierse burgers en buitenlandse partners zal het niet zoveel uitmaken welke alliantie de verkiezingen wint. Over de grote lijnen van het sociaal en economisch beleid bestaat volledige consensus.

Hoogtepunt van een verkiezingscampagne die door Ierse commentatoren eensgezind als saai, lauw en ongeïnspireerd wordt omschreven, vormde woensdagavond een tv-debat tussen de leiders van de twee grootste partijen: premier John Bruton van Fine Gael en Bertie Ahern van Fine Fail. Allebei beweerden ze dat hun coalitie het meest stabiel was en het best kon samenwerken. Dat is belangrijk in een land waar de regering de laatste tien jaar al vier keer is gewisseld. Bruton presenteerde zich als een ontspannen, betrokken vader van de natie en won het debat op punten. Maar Ahern maakt de grootste kans om de volgende premier te zijn.

Grote vraag is of Fianna Fail en Progressive Democrats genoeg zetels winnen om een meerderheid te vormen in het parlement. Anders zijn ze mogelijk aangewezen op steun van splintergroepen, zoals de Groenen. Of zoals Sinn Fein, de politieke vleugel van het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA), dat het waarschijnlijk voor het eerst in veertig jaar weer een zetel krijgt in het Ierse parlement. Sinn Fein won vorige maand ook al twee zetels in het Britse Lagerhuis.

Bijna alle Ierse partijen zijn direct of indirect afstammelingen van Sinn Fein. Dat geldt zeker voor de twee grootste Ierse partijen, Fianna Fail en Fine Gael. In Fianna Fail verzamelden zich in de jaren twintig de Sinn Fein-leden die zich tegen het onafhankelijkheidsverdrag met Groot-Brittannië keerden omdat daarin de tweedeling van Ierland lag besloten, maar desondanks afzagen van het verder gebruik van wapens. Fianna Fail is Iers voor 'strijders voor het ware doel'. Ze is altijd de grootste partij geweest van Ierland en heeft het land sinds de onafhankelijkheid verreweg het langst geregeerd. In Fine Gael (letterlijk: 'stam der Kelten') kwamen de Sinn Fein-leden samen die het verdrag met het Verenigd Koninkrijk steunden en geen heil zagen in een voortzetting van geweld. Vanwege hun verleden gelden Fine Gael en Fianna Fail als water en vuur, maar ideologisch zijn de partijen tweelingbroers.

De op een na oudste partij van Ierland is Labour, opgericht in 1912. De oudste partij is Sinn Fein, dat nog steeds veel steun geniet in Noord-Ierland, maar bij verkiezingen in de Ierse republiek doorgaans niet meer dan 1 a 2 procent van de stemmen haalt. Kleinkinderen van Sinn Fein zijn de Progressive Democrats die zich in 1985 afsplitsten van Fianna Fail, en Democratic Left, een afscheiding van een splintergroep die zich van Sinn Fein heeft afgekeerd.

De zetelverdeling in de 166 zetels tellende Dail: Fianna Fail (68), Fine Gael (46), Labour (33), Progressive Democrats (8), Democratic Left (6), onafhankelijken (6).