In Algerijes gevaarlijke buurten bleven de kiezers thuis

De partij van de president is tevreden, de oppositie klaagt over fraude, veel kiezers bleven thuis: de verkiezingen in Algerije zijn weer voorbij.

ALGIERS, 6 JUNI. Veel Algerijnse kiezers zijn gisteren uit angst voor aanslagen of omdat twijfelden aan het nut van de verkiezingen voor hun eerste pluralistische parlement thuisgebleven. Het ministerie van Binnenlandse Zaken meldde vanochtend vroeg een opkomst van 66,3 procent, aanzienlijk lager dan bij de presidentsverkiezingen van 1995, toen 75 procent van de 17 miljoen kiesgerechtigden daadwerkelijk ging stemmen. Vorig jaar werd bij het referendum over de grondwet - dat de bevoegdheden van de president versterkte ten koste van de nieuwe Assemblée - van regeringszijde een opkomst van 79,8 procent gemeld. In de hoofdstad Algiers ging gisteren niet meer dan 43 procent stemmen.

Vanuit het hoofdkwartier van de presidentiële partij, de Rassemblement National Démocratique (RND), en vanuit het presidentieel paleis werd al voor de officiële uitslag vanmiddag binnenkwam - 155 van de 380 zetels - gemeld dat de partij over heel land een zeer respectabele score had behaald. Volgens hun waarnemers was alles zeer eerlijk verlopen. Van de zijde van sjeik Mahfoud Nahnahs 'moderne' fundamentalistische MSP (69 zetels) kwam een heel ander geluid. Zij meldde dat de opkomst veel lager ligt dan de officiële cijfers en dat er te veel onregelmatigheden zijn gesignaleerd om ze allemaal te kunnen onderzoeken.

“Onze vertegenwoordigers worden systematisch buitengesloten uit de centra en wij krijgen nooit een proces-verbaal te zien”, aldus de MSP. Sjeik Nahnah voorspelde vóór de verkiezingen dat de MSP meer dan de helft van de stemmen zou behalen. Ook het overwegend Berberse FFS (19 zetels) heeft het vooral over “de maskerade”: “Niet minder dan 14 procent van alle stemmen in ambulante kiesbureaus uitgebracht die twee à drie dagen rondzwerven. Zoiets valt onmogelijk te controleren. Waarom moet er in de stad Setif bijvoorbeeld met eenderde van de stembussen op die manier worden rondgezeuld?”

Maar het gevreesde geweld bleef uit. Buiten een kleine bomaanslag in het binnenland waarbij twee gewonden vielen, verliepen de verkiezingen zeer rustig. Maar vooral in de 'gevaarlijke buurten', de Bab el-Oued en Eucalyptus bijvoorbeeld, kwam amper een derde van de ingeschreven kiezers opdagen.

Nasser, 43 jaar, kwam vergezeld door zijn twee jonge dochtertjes stemmen in Hydra in de school Fatima Sounner. Hydra is een woonwijk van Algiers waar veel chi chi's, rijke lui, wonen en de jeunesse dorée met nieuwe Westerse auto's rondrijdt. “Ik voel me niet bedreigd, nee. Anders had ik de kinderen nooit meegenomen. En ik kom eigenlijk stemmen omwille van hun toekomst”, aldus Nasser. “Ik zou het mij in de gegeven omstandigheden nooit kunnen vergeven niet alles te hebben geprobeerd om voor mijn kinderen de kansen op betere vooruitzichten te scheppen. Ik besef maar al te goed dat deze verkiezingen niet meteen de vrede zullen brengen. Maar het gaat om de allereerste pluralistische wetgevende verkiezingen. We wachten daar nu al dertig jaar op.”

“Voor mij vormen de zogenaamd gematigde fundamentalisten van de MSP van sjeik Nahnah en Ennahda geen gevaar maar wel een probleem”, zegt Nasser. “Zij komen met de verkeerde oplossingen voor grote problemen. Ik geloof niet dat wat zij willen, een islamitische republiek, toekomst biedt voor ons land.”

Nasser is ambtenaar. “Het leven is niet makkelijk voor mijn gezin dezer dagen. Met de economische hervormingen en de sterke inflatie moeten wij bijna toveren om rond te komen. Vooral omdat wij als ambtenaar een vast salaris hebben.” Hij verdient 30.000 dinar per maand (ongeveer 1.000 gulden) en hij is eigenaar van een woning. Nasser is daarmee beter af dan de meeste Algerijnen.

Even verderop staan twee jonge mannen langs de kant van de weg te praten. Ze hebben lange baarden en zijn gekleed als 'Afghanen' met hun witte hemd tot op de grond en dichtgeknoopt boord. “We hebben jou niets te vertellen”, zeggen ze eerst vijandig. “Ik ben niet gaan stemmen”, zegt er een dan. “Misschien heeft het enig belang, maar voor ons komt een verandering niet van verkiezingen. Of er nu vrede komt? Wij islamieten leven altijd met de Hoop.

“Ik ben niet voor de MSP van sjeik Mahfoud Nahnah. Al die partijen laten ons onverschillig. Wij willen geen verdeeldheid. Het principe van meerdere partijen kunnen wij niet aanvaarden. Als moslims vinden wij dat de islam het goede is, het enige en al het goede. De islamitische partij kan niet van bovenuit door politieke leiders worden opgedrongen. Het moet van het volk komen. Alleen het godsdienstonderwijs zal de mensen tot echte waarden brengen. Nahnah wil de mensen alleen zijn waarden opleggen. Dat zal altijd rebellie oproepen.”

Als hij zijn visie uitlegt groeit zijn enthousiasme. Hij zegt het verboden Front van Islamitische Redding, het FIS, te steunen. Op zijn voorhoofd zit een grote eeltplek van het vele bidden. “Nee, er zijn geen landen waarvan wij kunnen zeggen dat zij ons tot voorbeeld strekken. Alleen Medina ten tijde van de profeet. Zo moet het hier. Hij leerde zijn volk de religie.”

Er wonen in Hydra veel fundamentalisten. Abbasi Madani, een van de leiders van het FIS die al vijf jaar in de gevangenis zit wegens subversie, is uit Hydra afkomstig.

“Nahnah is de zoon van het FIS”, zegt Hamid. Hij was lid van het FIS, en steunt die partij nog steeds. Hij wil een theocratische republiek maar hij weet goed dat er altijd een sterke tegenstand zal bestaan tegen die plannen. “Ik wil Nahnah niet veroordelen want wij zijn democratisch. Maar hij is een huichelaar. Hij loopt op een slap koord en laat zich gewillig wiegen door de machthebbers. Hij gebruikt de islam om het volk te lokken. Voor hem is het als een lekkere kaas waarmee je een muisje strikken kan. Alleen wij hebben dat door.”