Eelde belooft betere rampenbestrijding

In een deze week gepubliceerd rapport over rampenbestrijding op en nabij Nederlandse vliegvelden staat dat Groningen Airport Eelde het minst veilig is.

EELDE, 6 JUNI. Als er op Groningen Airport Eelde een vliegtuigramp plaatsheeft zoals met de Hercules in Eindhoven is gebeurd, dan is de ramp zeker net zo groot. Regionaal brandweercommandant A. Doppenberg draait er niet om heen. Het vliegveld in het Drentse Eelde is niet goed voorbereid op een omvangrijke ramp. “Hulpverleningsdiensten en de burgemeester staan niet te trappelen om zich met rampenbestrijding bezig te houden. Ze hebben het druk genoeg met de waan van de dag.”

In het deze week gepubliceerd rapport 'Voorbereiding op vliegtuigongevallen op luchtvaartterreinen', op verzoek van Binnenlandse Zaken samengesteld door een bureau voor beleidsontwikkeling, komt de veiligheid op en rond het vliegveld bij Groningen er als slechtste vanaf.

Groningen Airport Eelde heeft een jaarlijks exploitatietekort van circa drie miljoen gulden. Er werden vorig jaar 70.000 passagiers vervoerd, 36 procent meer dan in 1995. Het aantal vakantiebestemmingen groeit. Het vliegveld beschikt volgens het rapport niet over een rampenbestrijdingsplan en het duurt te lang voordat de brandweer bij de baan is. De luchthaven heeft een zogenoemde brandrisicoklasse 3, waarop de omvang en het materieel van de luchthavenbrandweer is gebaseerd. Maar door een toename van de charters maken er steeds meer vliegtuigen uit een hogere brandrisicoklasse van gebruik, waardoor er zich situaties voordoen dat er te weinig bluscapaciteit is.

Burgemeester P. van Veen van Eelde vindt dat het rapport op belangrijke punten niet deugt. “Het is onvolledig. Met de aanbevelingen zijn wij allang bezig”, zegt hij. Zo worden de alarmeringsregeling van het vliegveld en het rampenbestrijdingsplan van de gemeente in elkaar geschoven tot een 'incidenten rampenbestrijdings regeling'. Daarnaast komt er in november een grootschalige oefening met alle hulpverleningsdiensten en brandweerkorpsen uit omliggende gemeenten. Bovendien hebben er geregeld kleinschalige oefeningen plaats. Droogzwemoefeningen, zoals Van Veen zegt.

Maar Van Veen erkent dat het tien jaar geleden is dat er op het vliegveld een grootschalige oefening werd gehouden waarbij de afstemming en communicatie tussen alle hulpverleningsdiensten en betrokken instanties werden getest. Juist met de communicatie tussen de verschillende instanties ging het mis bij de ramp met de Hercules, waarbij 34 van de 41 inzittenden om het leven kwamen. Op Eelde is die ook nog niet goed geregeld. Volgens brandweercommandant Doppenberg bleek dat vorig najaar toen er een ongeluk gebeurde met een reclamevliegtuigje. “Via de meldkamer kregen wij te horen dat er 'een vliegtuig was gecrasht'. Vervolgens duurde het een kwartier voordat we de juiste informatie kregen. Ik wilde de brandweer bijna met groot materieel laten uitrukken, terwijl het allemaal erg meeviel. De alarmering verliep niet goed.”

Directeur F. van der Werf van Groningen Airport Eelde vindt dat het vliegveld zelf de zaken goed voor elkaar heeft. De luchthavenbrandweer is op sterkte, er is voldoende materieel en er wordt geregeld geoefend, aldus Van der Werff. Opmerkelijk in het rapport is dat de luchthavenbrandweer meldt in 1996 met de gemeentebrandweer te hebben geoefend, terwijl die laatste van niets weet. N. Braam van de gemeentebrandweer: “Dat was een verbindingsoefeninkje. Dat mag nauwelijks een oefening heten.”

Brandweercommandant Doppenberg vindt dat het laatste half jaar hard gewerkt wordt aan verbetering van de rampenbestrijding op en nabij het vliegveld. Na de Hercules-ramp is het volgens Doppenberg veel gemakkelijker om voor vliegrampenbestrijding aandacht te krijgen. “Maar ik probeer nu ook gemeenten te interesseren voor een goed rampenbestrijdingsplan voor de chloortrein, die bijna dagelijks door onze provincie rijdt. Dat lukt dus niet, want daarmee is nog nooit iets echt mis gegaan.”

Van Veen zegt dat in de bijna zes jaar dat hij burgemeester van Eelde is de rampenbestrijding steeds “een punt van zorg” voor hem is geweest. Dat er in die tijd nooit een goede oefening is gehouden, komt wegens reorganisaties bij politie en brandweer, zegt hij. Tot eind jaren tachtig was Eelde voor de parate hulpverlening aangewezen op Groningen. Maar daar kwam een einde aan toen het Rijk besliste dat de brandweer- en ambulanceregio's binnen provinciegrenzen vielen.

Sindsdien is het nog wel de bedoeling dat bij een grote ramp Groningse ambulances en brandweerwagens assisteren, maar de aansturing gebeurt vanuit Drenthe. Directeur W. de Jong van de Hulpverleningsdienst Groningen uitte vorig jaar scherpe kritiek omdat zijn organisatie volledig onkundig was over het rampenbestrijdingsplan van Eelde. Volgens Van Veen is na de kritiek een betere samenwerking met Groningen op gang gekomen.

De Vereniging Omwonenden Luchthaven Eelde (VOLE) is bezorgd over de constateringen in het rapport. “Ze doen misschien wel hun best, maar de vraag is of dat genoeg is”, zegt bestuurslid R. Offers. Hij vindt dat het gebrek aan veiligheid aantoont dat de geplande verlenging van de start- en landingsbaan van 1.800 naar 2.500 meter niet moet doorgaan. In de milieu-effectrapportage wordt aan veiligheid veel te weinig aandacht besteed, zegt Offers. Hij verwacht dat Eelde zal worden gedwongen veel te investeren in de veiligheid, waardoor het vliegveld nog veel onrendabeler wordt dan het al is.