Dunya is reis om de wereld in uren

Komend weekeinde vindt in Rotterdam het Dunyafestival plaats, de opvolger van het twintig jaar geleden begonnen Poetry Park. Directeur Martin van Ginkel: “Dit is hét statement van de multiculturele samenleving.”

Het festival begint za avond 20u op het podium bij de Willemskade/Veerhaven; zo vanaf 13u aldaar en op diverse plaatsen in het Park bij de Euromast. Inl. 010-2330910

ROTTERDAM, 6 JUNI. Hoe het festival in het Rotterdamse Park twintig jaar geleden is ontstaan, heeft hij bij overlevering gehoord. “Of het verhaal helemaal klopt, weet ik niet”, zegt Martin van Ginkel, sinds 1 januari directeur van de stichting Dunya Festival. “Maar ik vind het wel mooi om te vertellen: het idee was om als opmaat voor Poetry International buiten, bij het beeld van Hendrik Tollens, iets met dichters te doen. Het publiek dat daar toen op afkwam bleek nogal divers, multi-cultureel zoals dat heet. Dat was het aanknopingspunt om na een aantal jaar muziek, en later ook story telling aan het programma toe te voegen. Die disciplines staan in andere culturen dichter bij elkaar en bij poëzie dan in de onze.”

Het aantal bezoekers van het jaarlijkse festival, dat morgenavond begint en een etmaal duurt, is de afgelopen jaren explosief gegroeid. In 1989 trok Poetry Park, zoals het toen nog heette, 60.000 bezoekers, vorig jaar kwamen er 140.000 mensen. Komend weekend treden op 13 podia 300 artiesten op uit alle werelddelen. Net als in de voorgaande jaren is er naast muziek, poëzie en 'verhalen vertellen' nog een cultuuruiting, die zonder twijfel een deel van de aantrekkingskracht van Dunya bepaalt: eten. Langs de routes tussen de podia zullen de geuren van gerechten uit alle windstreken zich met elkaar vermengen.

Drie jaar geleden kreeg het evenement, dat toen al lang veel meer bood dan poëzie alleen, de nieuwe naam Dunya Festival. 'Dunya' betekent 'wereld' of 'aarde' in een aantal talen. Van Ginkel: “Het woord wordt herkend van Noord-Afrika tot Indonesië. Hier zal niet iedereen weten wat het betekent, maar ach, veel mensen hadden ook niet door dat poetry een Engels woord was. 'Poe-trie park' is jarenlang een begrip geweest in Rotterdam.”

Als vermoedelijke hoogtepunten van de twintigste editie van het festival noemt Van Ginkel de optredens van de Surinaams-Nederlandse groep Yakki Famiri, die oorspronkelijke Afrikaanse Kaseko-muziek met voor- en koorzang maakt, van de Egyptische theatergroep El-Warsha, die poëzie, story telling, muziek en dans in een voorstelling combineert en van D'Gary, een gitaarvirtuoos uit Madagascar. “Op Madagascar worden nu heel veel groepen ontdekt”, zegt Van Ginkel. “De muziek die daar vandaan komt, is interessant wegens de vele invloeden waaraan de bevolking heeft blootgestaan. Het element van vermenging is een belangrijk criterium waar we naar kijken bij het samenstellen van het programma.”

De bezoekers van het Dunya Festival zijn voor de helft autochtoon en voor de helft allochtoon, zo is uit onderzoek tijdens vorige edities gebleken. Van Ginkel, die sinds 1988 bij de organisatie betrokken is: “Dit is hét statement van de multiculturele samenleving. En het mooie is: zo is het nooit van tevoren bedacht, het is spontaan zo gegroeid. Ik ben niet echt bezig met ideële doelstellingen, ik wil gewoon een leuk festival maken.”

Bij het zoeken naar nieuwe acts voor het festival zijn artiesten die eerder naar Rotterdam kwamen een belangrijke bron van informatie, zegt Van Ginkel (“Ik ben een hoger opgeleide blanke van in de dertig”). De kracht van Dunya wordt volgens hem ook bepaald door het feit dat een deel van de programmering is uitbesteed aan migrantenorganisaties. Die zijn verantwoordelijk voor het programma op de zes landenpodia. Er is deze keer een Anatolisch, een Kaapverdiaans, een Antilliaan/Arubaans, een Indisch, een Zuidamerikaans en een Marokkaans 'dorp'.

Nieuw op het programma is dit jaar het onderdeel 'Poetry en Jazz'. In de Poëzietent zullen twee uur lang dichters, onder wie Lemn Sissay (Groot-Brittanië/Ethiopië) en Lennie St. Luce (Groot-Brittannië), samen met jazz-muzikanten optreden. “De bedoeling is dat ze op elkaar gaan reageren”, zegt Van Ginkel. “De optredens zijn van tevoren wel doorgesproken, maar er zal veel geïmproviseerd moeten worden. Volgens mij wordt dat heel spannend.”

Circa 60 procent van de artiesten komt uit Nederland, dat wil zeggen, heeft Nederland als thuisbasis. De rest komt uit het nabij- en verdergelegen buitenland. Van Ginkel: “Dunya is een reis om de wereld in uren. Het beste kun je je er als bezoeker gewoon in onderdompelen, al zijn er ook mensen die hier hun agenda lang van tevoren vrij voor houden en aan hand van het programmakrantje nauwkeurig een route uitstippelen.”

Zoveel nationaliteiten, die elders in de wereld soms met elkaar overhoop liggen, gaat dat altijd in goede harmonie? Van Ginkel: “Als ik iemand van een minderheidsgroep uit Marokko uitnodig, dan vraag ik wel aan Marokkaanse organisaties hoe ze daar over denken. Maar als die niet enthousiast reageren, wil dat nog niet zeggen dat ik de artiest niet uitnodig. Misschien doe ik dat dan juist wel. Natuurlijk zijn we ons bewust van gevoeligheden. We zijn niet gek. Er wordt tijdens het festival ongetwijfeld een aantal politieke statements afgeleverd.”