Zonnige verkiezingen in Algerije

In Algerije zijn de stembureaus opengegaan voor de verkiezing van wat het eerste pluralistische parlement moet worden sinds de onafhankelijkheid.

ALGIERS, 5 JUNI. Het is een prachtige zonnige dag in de Algerijnse hoofdstad Algiers, maar de straten lagen er vanochtend nog zo goed als verlaten bij. Er was ook haast geen verkeer, zelfs niet in het hart van de stad of langs de Boulevard Che Guevara, vlakbij de vissershaven, en dat terwijl de Algerijnen vandaag toch een extra vrije dag hebben voor de verkiezingen. Wel zijn de politie en de gendarmerie in heel Algiers opvallend aanwezig. Ze bewaken ieder kruispunt en hier en daar worden groepjes jonge mannen gecontroleerd.

Bijna 17 miljoen stemgerechtigden hebben de keus uit 7.747 kandidaten voor 380 zetels in de nieuwe Assemblée, die voor een periode van vijf jaar wordt gekozen. De kandidaten komen uit 39 partijen en 68 onafhankelijke lijsten. Belangrijkste tegenstrevers zijn de enkele maanden geleden gevormde presidentiële partij, de Rassemblement National Démocratique (RND), en de 'moderne' moslim-fundamentalistische partij van sjeik Mahfoud Nahnah, de Beweging voor de Maatschappij voor de Vrede (MSP, vroeger Hamas). Het eveneens fundamentalistische Front van Islamitische Redding (FIS), dat de laatste parlementsverkiezingen in1992 leek te gaan winnen voor het regime ze annuleerde, is van deelneming uitgesloten. In het Lyceum Abdelkader aan het Mohammed Ouanouri-plein komen de meeste kiezers uit de Kasbah, de oude volkswijk die een traditioneel bastion van het FIS is en bekend staat als een gevaarlijke buurt, stemmen. Bij de toegangspoort houden drie agenten een oogje in het zeil. Af en toe wordt een plastic tas of een handtas oppervlakkig nagekeken. “De mensen hebben helemaal geen angst”, zegt de secretaresse van het lyceum.

Op de netjes naast elkaar uitgestalde kandidatenlijsten staat alleen Frans en Arabisch gedrukt, geen foto's of logo's, wat bij de talloze analfabeten voor grote problemen zorgt. Om tien over acht dient de eerste kiezer zich aan: Kheïra draagt de traditionele haik, een wit masker, en een lang zwart kleed en versleten plastic sandalen. Zij is moeder van zes kinderen; haar man is zes jaar geleden overleden. “Dat was voor mij als een straf Gods. Ik kom niet eens rond om de kinderen te eten te geven.” Kheïra kan niet lezen en vraagt hardop aan een van de aanwezige partijvertegenwoordigers voor haar de lijst van sjeik Nahnah aan te wijzen.

Pagina 5: 'Politiek is moeilijk'

Qadidja is geboren in 1910, moeder van vier kinderen en spreekt keurig Frans. Op het hoofd draagt ze een zijden hejab. “Ik ben naar school geweest bij de zusters”, zegt ze. “Ik stem voor Sadi, voor de RCD.” De fel anti-fundamentalistische RCD steunt voor een deel op de Berbers. “Ik ben Berbers langs moederskant”, zegt Qadidja.

Amina is 50 en houdt zich niet met politiek bezig: “Het is moeilijk voor gewone mensen.” Ze is gescheiden en bang voor de toekomst van haar gezin. Mitousi Rehda (20) is werkloos. “Het leven is niet makkelijk nee, maar wat wil je?” Hij praat argwanend om zich heenkijkend: “Ik stem voor Nahnah”, zegt hij dan. En wat het FIS nu voor hem betekent? “Ik stem nu voor de MSP, geen verder commentaar”. In het commerciële centrum van Algiers is de opkomst merkbaar toegenomen bij het kiescentrum Pasteur. Rihda (45) is arbeider. “Eerst liep ik niet warm voor deze verkiezingen. We weten niet wat we er van moeten denken. De resultaten zijn al op voorhand bekend. Maar ik heb me op het laatste nippertje bedacht. Je moet je plicht doen, zoals dat heet. Dus ga ik stemmen. Voor wie? Ik dacht dat de stemming geheim was!”