Voorstel voor definitieve vredesregeling; Netanyahu komt met 'Allon-plus-plan'

JERUZALEM, 5 JUNI. Tot grote verrassing van zijn ministers heeft de Israelische premier Benjamin Netanyahu gisteren aan het einde van een kabinetszitting voor de eerste maal de principes van zijn territoriale visie voor een definitieve vredesregeling op tafel gelegd.

De Palestijnse leider Yasser Arafat heeft gisteren de territoriale conceptie van Netanyahu als “strijdig met het akkoord van Oslo en het vredesproces” verworpen.

Netanyahu presenteerde de vredeskaart die hij aan de Palestijnen wil voorleggen als 'het Allon-plus-plan'. Het 'Allon-plus-plan' is een compromis tussen de ideeën van de socialistische Arbeidspartij en Likud over de territoriale oplossing van het geschil met de Palestijnen op rekening van de Palestijnse territoriale belangen. Uitvoering van de territoriale uitgangspunten die Netanyahu gisteren formuleerde, leidt tot versnippering van de Westelijke Jordaanoever in drie Palestijnse enclaves: een grote enclave in het noorden, door Groot-Jeruzalem gescheiden van een kleinere enclave in het zuiden, en de Jericho-enclave in het oosten bij de grens met Jordanië. Deze enclaves, die in het Palestijnse politieke jargon 'Bantoes' (naar analogie van oude Zuidafrikaanse situatie) worden genoemd, zullen door Palestijns gebied dat door Israel wordt geannexeerd worden omsingeld.

De kaart van de territoriale conceptie van Netanyahu werd vorige maand door de krant Ha'arets gepubliceerd. Op grond van Netanyahu's territoriale ideeën kunnen echter ook andere kaarten worden getekend die Groot-Jeruzalem (tot het Etsion-blok en Ma'ale Adomiem), de Jordaanvallei, grote blokken Israelische nederzettingen en de landstrook ten oosten van de 'groene lijn' (ex-grens met Jordanië) onder Israelische soevereiniteit brengen.

Israelische commentatoren zijn van mening dat premier Netanyahu gisteren met zijn kaart voor de dag is gekomen om een “territoriaal initiatief” van de nieuwe socialistische partijleider Ehud Barak een slag voor te zijn. Het plan-Netanyahu wordt door deze commentatoren vandaag dan ook gezien als een poging van Netanyahu zich evenals Barak aan het Israelische volk voor te stellen als de voortzetter van de politiek van premier Yitzhak Rabin en Yigal Allon. Dat Netanyahu één dag na de verkiezing van Barak tot leider van de Arbeidspartij met het 'Allon-plus-plan' op de proppen komt heeft volgens hen meer te maken met de Israelische binnenlandse politiek dan met het in moeilijkheden verkerende vredesoverleg met de Palestijnen. De lijnen worden nu door Netanyahu en Barak uitgezet om de strijd van het centrum van de Israelische politiek, waarbij beide leiders zeggen het 'nationale kamp' te vertegenwoordigen.

Vanuit de sterke rechtervleugel in Netanyahu's regeringscoalitie klinken waarschuwingen dat uitvoering van het plan tot de val van de regering zal leiden. In die kringen wordt Netanyahu ervan beschuldigd een loopje te nemen met het regeringsprogramma. Religieuze nationalistische jongeren maken hem voor verrader uit.

De Likud-parlementariër Michael Eitan is van mening dat het debat in Likud over Netanyahu's ideeën in wezen betekent dat er over een territoriaal compromis met de Palestijnen wordt gediscussieerd. Hij bepleitte een coalitie in het zionistische kamp, tussen Likud en de Arbeidspartij, om terugkeer naar de 'groene lijn' van 1967 te voorkomen. Met Jossi Beilin, nu nummer twee in de Arbeidspartij, is Eitan de architect van een plan met de Palestijnse leider Abu Mazen over de stichting van een Palestijnse staat, rekening houdend met Israelische belangen en feiten op de Westelijke Jordaanoever. Volgens dat plan zou de Palestijnse staat op 90 procent van de Westelijke Jordaanoever verrijzen.