Cafe; Veilig, verzorgd en niets te vrezen

VOC-café, In de Schreyerstoren

Geldersekade/Prins Hendrikkade

Amsterdam tel 020-4288291

Met de nodige scepsis waren de eerste Indiëvaarders in de zeventiende eeuw uit Amsterdam naar 'de Oost' vertrokken. Maar ze kwamen terug met verhalen over vreemde monsters, verre paradijzen en schepen vol specerijen.

De toren vanwaar de schepen vertrokken, staat in Amsterdam bekend als de 'Schreijerstoren', vernoemd naar het schreien van de scheepsvrouwen bij afvaart en aankomst van hun manvolk. Althans, dat wil de legende. In feite, aldus de barman in het 'VOC-café' dat tegenwoordig in de toren is gevestigd, betekent 'schreijen' niet 'huilen' maar 'schreeuwen', en dat is volgens hem wat de scheepslieden deden die hier na aankomst in het cachot werden gesmeten wegens wangedrag. “Het is een beetje moeilijk uit te leggen aan de buitenlandse toeristen”, zegt de barman - dus hij houdt het maar op de huilende vrouwen.

Natuurlijk. Waarom zou je ook een mooie locatie als die van het VOC-café bederven met verhalen over zich misdragende Hollanders overzee? Want de plaats van dit café, open sinds maart en onderdeel van de upgrading van de Kop van de Zeedijk, is schitterend. Vanaf het terras van de toren heb je een betoverend Amsterdams uitzicht over de Gelderse Kade, met in de verte een lieftallig kijkje op de Waag - of op het waagje eigenlijk, door de afstand. Je kunt de ramen open zien staan, en je wordt meteen verliefd - al is het op de zeventiende eeuw. Aan de voet van het torentje, erg hoog is het niet, opent zich eigentijds Amsterdam, met coffeeshop Smokey, ronddolende toeristen en jeugd-in-hoger-sferen, en een comfortabel budgethotel.

Het café zelf, één trap op, huisvest volgens de beschrijving uit Time Out die aan de gevel is bevestigd, een 'skippers café', een 'gentlemen's lounge' en een proeflokaal. Het laatste is pas later deze zomer open, maar de 'gentlemen's lounge' herbergt deze avond een geanimeerd personeelsfeestje van de Thalys-afdeling van de Nederlandse Spoorwegen, dat gaandeweg overstroomt naar het terras.

In het keurige café worden toeristen en vaste klanten intussen adequaat bediend, temidden van een overdaad aan oerhollandse scheeps-parafernalia. Lege jeneverflessen, een houten boegbeeld, schilderijtjes, een portret van de voormalige koningin (Juliana), en een vleugel. Een vleugel? Bestond er zoiets als scheurbuik-rock-'n-roll? Zou iemand er ooit op een VOC-schip een zenuwzieke pianoversie van 'Heartbreak Hotel' of een ander lied der eenzaamheid hebben uitgeramd? Het zal eerder te maken hebben met de jazz die hier, elke donderdag, vrijdag en zaterdag ten gehore wordt gebracht.

Zo zijn we hier, terug uit verre streken of gewoon met een interrail-kaart aangespoeld uit Duitsland, Italië of andere buitenlanden, weer in vertrouwd concept-land. Veilig, verzorgd en niets te vrezen, behalve de priemende blik van Juliana in de rug. Vroeger was deze buurt een toevluchtsoord voor 'zeelui, drugsverslaafden en prostituees', meldt Time Out, maar tegenwoordig proef je hier in en om de toren eerder de flatteuze make up voor de nog steeds wat ranziger hoerenbuurt een paar straten verderop. Burgemeester Patijn zou hiereen receptie kunnen geven en zich oprecht verbaasd afvragen waarom er toch zoveel hoogblonde dames in de buurt rondlopen.

Toch is niet alles veranderd in dit deel van Amsterdam, dat maakt de naam van het VOC-café, nog afgezien van het interieur, al duidelijk. Zoals de Molukse beat-dichter Rob Tuankotta ('Heer van de stad') onlangs opmerkte bij de informele presentatie van zijn bundel Rt Dam. Cool heaven hot issues: “Amsterdam is nu eenmaal een stad met een hoog VOC-gehalte”. De dichter vindt dat de Nederlanders het “na 350 jaar vakantie” maar eens voor gezien moeten houden met de Oost; hij is zelf in elk geval van plan zich weer te vestigen in de stad van zijn jonge jaren: Rotterdam. Om zijn vertrek zullen waarschijnlijk weinig VOC-vrouwen een traan laten. In het tijdperk van upgrading en makeup lopen de schepen weer veilig binnen. Misschien kunnen de eigenaren ter verdere verhoging van de zilte sfeer later in het seizoen eens een authentiek touw voor het kielhalen uitstallen.